POVEZANOST KVALITETA SPAVANJA I DEPRESIVNIH OBELEŽJA KOD PACIJENATA OBOLELIH OD MULTIPLE SKLEROZE - Semnic, Isidora R.; Gebauer Bukurov, Ksenija (Srpski medicinski časopis Lekarske komore, 2023)
Uvod: Promena kvaliteta spavanja i depresivnost su učestali kod pacijenata obolelih od multiple skleroze (MS). Kvalitet spavanja može biti povezan sa mnogobrojnim afektivnim i telesnim simptomima kao i sociodemografskim karakteristikama u okviru MS-a.  Cilj: Cilj studije je bio da se utvrdi učestalost promena kvaliteta spavanja, depresije, anksioznosti i stresa kod pacijenata obolelih od MS-a, primenom sledećih skrining testova: Picburški indeks kvaliteta spavanja – PSQI test (engl. Pittsburgh Sleep Quality Index) i Skala depresivnosti, anksioznosti i stresa 21 – DASS-21 test (engl. Depression, Anxiety, and Stress Scale), uzimajući u obzir sociodemografske karakteristike, dužinu trajanja bolesti, kao i skor na Proširenoj skali stanja invaliditeta u MS-u – EDSS skor (engl. Expanded Disability Status Scale). Takođe je cilj bio i da se utvrdi povezanost ukupnog PSQI skora i sociodemografskih obeležja, kao i EDSS skora i dužine trajanja bolesti, te da se ispita korelacija između ukupnog PSQI skora i DASS-21 podskorova. Materijali i metode: U istraživanje je bilo uključeno 53 bolesnika, starosti 19 – 56 godina, obolelih od MS-a relapsno-remitentnog toka, lečenih interferonom beta. Primenjeni su: PSQI indeks, koji procenjuje kvalitet spavanja, te DASS-21 skala za procenu depresije, anksioznosti i stresa, dok je težina bolesti izražena EDSS skorom.  U programu SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) korišćeni su osnovni statistički parametri, bivarijantna korelaciona analiza i linearna regresija.Rezultati: Poremećaj kvaliteta spavanja je postojao kod 44,4% ispitivanog uzorka.  Utvrđena je pozitivna korelacija između PSQI skora i podskorova DASS-21 skale, a linearnom bivarijantnom regresijom, depresija (p = 0,001),  anksioznost (p < 0,001) i stres (p < 0,001) su se pokazali prediktorima lošijeg kvaliteta spavanja. Utvrđena je statistički značajna korelacija između godina ispitanika i kvaliteta spavanja (p = 0,047).Zaključak: Kod obolelih od MS-a relapsno-remitentnog toka, koji su na imunomodulatornoj terapiji, utvrđena je značajna povezanost kvaliteta spavanja  i afektivnog statusa. Od ispitivanih sociodemografskih karakteristika, utvrđena je jedino povezanost starosne strukture i kvaliteta spavanja, merenog PSQI skorom.
Keywords: MS; spavanje; interferon beta; depresivnost