KLINIČKO-EPIDEMIOLOŠKA ANALIZA POVREDA ŠAKE I RUČNOG ZGLOBA PROUZROKOVANIH CIRKULAROM, U DOMAĆINSTVU I INDUSTRIJI - Pantelić, Anđela; Gambiroža, Katarina; Matić, Slađana; Tulić, Goran (Srpski medicinski časopis Lekarske komore, 2022)
Uvod: Povrede šake su izuzetno česte. Procenjuje se da se skoro četvrtina svih povreda zbrinutih u hitnoj službi odnosi na šaku, zbog izloženosti šake traumi usled njene funkcije i protektivnog pokreta. Ove povrede se obično sreću kod mlade, radno aktivne populacije, a obuhvataju istovremenu povredu više različitih tkiva.Cilj: Cilj studije jeste da se ispitaju učestalost i karakteristike povreda šake zadobijenih cirkularom, kao i postojeći faktori rizika, kako bi se uticalo na prevenciju ovih povreda.Materijal i metode: Studija je retrospektivnog karaktera. Obuhvatila je 365 pacijenata, u periodu od pet godina, koji su zadobili povredu šake cirkularom na poslu ili kod kuće. Svi pacijenti su lečeni operativno u jednom centru. Pacijenti su bili dominantno muškog pola i prosečne starosti od 48,6 ± 14,71 godina. Podaci o lokalizaciji, tipu i vrsti povrede, dominantnosti povređene ruke, vrsti operativnih intervencija i dužini hospitalizacije, prikupljeni su iz medicinske dokumentacije.Rezultati: Učestalost povrede nedominantne ruke (62%) bila je veća, pri čemu je to češće bila leva ruka (60% slučajeva). Najveći broj (83,2%) pacijenata je povredu zadobio u kućnim uslovima, dok je na radnom mestu povređen značajno manji broj (16,7%) pacijenata. Najčešće su bile u pitanju udružene povrede različitih tkiva, dok je izolovanih povreda bilo samo 12,5%. Najčešće povređene strukture su bile tetive ekstenzora ručja i prstiju (245), a zatim falange (226). Najčešće je bio povređen jedan prst (35,1%), i to palac (68,4%), potom dva prsta (32,7%), dok su tri prsta bila povređena u 20% slučajeva. Povreda na nivou šake se javila u 7,27%, a na nivou podlaktice u 5,45% slučajeva. Od ukupno 995 izvedenih operacija, najčešća je bila tenorafija (44,67%), a zatim fiksacija preloma (29,3%). Reamputacija prstiju je rađena u 6,67% slučajeva, neurorafija kod 6% pacijenata, a reinsercija tetiva kod 4% slučajeva. Bilo je 46 (4,67%) replantacija, te 27 (2,67%) revaskularizacija. Prosečna dužina boravka u bolnici je bila 9,04 ± 3,91 dan. Zaključak: Rad sa cirkularom predstavlja aktivnost visokog rizika. Zadobijene povrede su izuzetno teške, mogu prouzrokovati značajan funkcionalni deficit, a imaju i velike socioekonomske posledice. Nedostatak prethodne obuke za rad i nepravilno rukovanje predstavljaju jasne faktore rizika. Kliničko-epidemiološka analiza je stoga od izuzetnog značaja, jer može predstavljati ključ u prevenciji ovih povreda.
Keywords: povrede šake; cirkular; prevencija