ZNAČAJ MULTIDETEKTORSKE KOMPJUTERIZOVANE TOMOGRAFIJE U OTKRIVANJU, PRAĆENJU I IZBORU TERAPIJE KOD AKUTNOG MOŽDANOG UDARA - Obreški, Aleksandra; Papović, Ana; Paskaš, Jovo; Stanković, Ana; Jeremić, Danilo; Davidovic, Kristina (Srpski medicinski časopis Lekarske komore, 2022)
Uvod: Moždani udar označava naglo nastali, fokalni nekonvulzivni neurološki poremećaj, do kojeg dolazi usled vaskularnog oštećenja.Cilj: Cilj studije bilo je praćenje svih pacijenata koji su se u određenom vremenskom periodu javili službi Urgentnog centra, usled nastanka nekog neurološkog deficita.Materijali i metode: U periodu od mesec dana, pratili smo 123 pacijenta koji su primljeni na Odeljenje urgentne dijagnostike sa nekim neurološkim deficitom, a urađen im je nativni CT i/ili angiografski pregled endokranijuma. Svi pregledi su rađeni na 16-slajsnom CT aparatu – GE BrightSpeed, USA. Nakon inicijalne nativne CT dijagnostike, u zavisnosti od nalaza, pregled se ili prekidao, ili se administriralo kontrastno sredstvo i rađen je postkontrastni pregled ili CT angiografija.Rezultati: Najveći broj pacijenata sa vaskularnim neurološkim deficitom je bio životnog doba između 50 i 59 godina, dok je najmanji broj pacijenta registrovan u grupi osoba životnog doba ispod 40 godina. Najveći broj pacijenata ženskog pola bio je uzrasta od 50 do 59 godina, dok je najveći broj pacijenata muškog polabio starosti od 40 do 49 godina. Od 94 pacijenta koji su razvili moždani udar, 78 (83%) pacijenata je imalo ishemijski moždani udar, dok je 16 (17%) pacijenata imalo hemoragijski moždani udar. Ne postoji statistički značajna razlika u javljanju intracerebralne hemoragije i subarahnoidalne hemoragije među polovima.Lokalizacija ishemijskog infarkta mozga nalazila se u zoni vaskularizacije prednje moždane arterije (ACA) – u 3,2% slučajeva, srednje moždane arterije (MCA) – u 38,9% slučajeva, unutrašnje karotidne arterije – (ICA) kod 8,4% pacijenata, bazilarne arterije (BA) – u 13,7% slučajeva, zadnje moždane arterije – kod 7,4% pacijenata,vertebralne arterije – u 9,5% slučajeva, i u watershed supratentorijalnim zonama arterijske irigacije – kod 11,7% pacijenata.Zaključak: Nativni CT pregled je zlatni standard za trijažu pacijenata sa akutnim moždanim udarom. Prednosti CT skeniranja u proceni pacijenata sa akutni moždanim udarom su praktičnost, preciznost, brzina i dostupnost CT uređaja. Takođe, CT skeniranje ima i prognostičku vrednost jer može predvideti i odgovorna primenjenu trombolitičku terapiju.
Keywords: kompjuterizovana tomografija; ishemijski moždani udar; hemoragijski moždani udar