PERIOPERATIVNO ZBRINJAVANJE PACIJENATA SA KARDIOVASKULARNIM RIZIKOM U ABDOMINALNOJ HIRURGIJI - Anđelković, Ana; Tanasić, Stefan (Srpski medicinski časopis Lekarske komore, 2024)
Uvod: Priprema kardiovaskularnih bolesnika za različite vrste hirurških intervencija predstavlja svakodnevni izazov u radu anesteziologa. Kompleksnost se ogleda u težini osnovnog oboljenja pacijenta, efektima medikamentozne terapije, urgentnosti i vrsti hirurške intervencije. U proceni kardiovaskularnog rizika hirurškog pacijenta na raspolaganju su različiti skoring sistemi, među njima Revised Cardiac Risk Index (RCRI/Lee kriterijum) koji se zbog svoje sveobuhvatnosti i jednostavnosti procene najčešće koristi. Cilj rada je da kroz primer dva pacijenta sa kardiovaskularnim oboljenjima, pokaže kako se multidisciplinarnim pristupom, uz individualizovanu strategiju i primenu savremenih vodiča, rizik od perioperativnih komplikacija može redukovati. Prikaz slučajeva: U prvom slučaju reč je o pacijentu sa kliničkom slikom akutnog apendicitisa. Zbog angine pektoris, mesec dana pre hirurške intervencije kod pacijenta je plasiran stent, i propisana dvojna antiagregaciona terapija. U drugom primeru reč je o pacijentu sa kliničkom slikom akutnog kalkuloznog holecistitisa. Pacijent ima tešku formu ishemijske kardiomiopatije, zbog čega je planirana revaskularizacija miokarda, unutar mesec dana od abdominalne hirurške intervencije. Oba pacijenta su pod povišenim perioperativnim rizikom za razvoj miokardnog oštećenja, dok u slučaju prvog pacijenta postoji i povišen rizik od krvarenja, usled primene redovne terapije. Zaključak: Prava ravnoteža u perioperativnom zbrinjavanju ove kategorije pacijenta može se postići mutidisciplinarnim pristupom, kao i prilagođavanjem savremenih smernica individualnim potrebama pacijenta.