NEUROPSIHIJATRIJSKI LUPUS – DVA LICA JEDNE BOLESTI (PRIKAZ DVA SLUČAJA) - Dimitrijević, Milan; Stojanović, Maja; Mišković, Rada; Kusić, Nataša; Rašković, Sanvila (Srpski medicinski časopis Lekarske komore, 2023)
Uvod: Neuropsihijatrijski lupus (neuropsihijatrijski sistemski eritemski lupus – NPSEL) je forma sistemske autoimunske bolesti – sistemskog eritemskog lupusa, sa dominantnim zahvatanjem centralnog i perifernog nervnog sistema. Nuklearna magnetna rezonanca (NMR) mozga se smatra zlatnim standardom za dijagnostiku pacijenata sa neuropsihijatrijskim lupusom. Lečenje NPSEL-a uključuje: visoke doze kortikosteroida, pulsnu terapiju metilprednizolonom, intravenske imunoglobuline, plazmaferezu, imunosupresive (ciklofosfamid, azatioprin, mikofenolat mofetil), te biološku terapiju – rituksimab. Prikaz bolesnika: U ovom radu su prikazane dve pacijentkinje sa dijagnozom neuropsihijatrijskog lupusa, sa različitim kliničkim manifestacijama bolesti, kao i sprovedenu dijagnostika, te povoljni ishod imunosupresivne terapije postignut kod obe pacijentkinje. Zaključak: Patogeneza NPSEL-a uključuje neuroinflamatorne (autoimunske) i ishemijske mehanizme. Neuroimidžing (engl. neuroimaging) je pokazao dobre rezultate u razlikovanju pacijenata sa sistemskim eritemskim lupusom (SEL) u odnosu na kontrolnu grupu. Cilj lečenja SEL-a je postizanje remisije ili niske aktivnosti bolesti kao i sprečavanje epizoda pogoršanja. Terapija intravenskim ciklofosfamidom, kao i sistemskim kortikosteroidima, pokazala je značajno pozitivne rezultate kod pacijenata sa NPSEL-om. Postoji velika potreba za novim biomarkerima u serumu i likvoru kao i inovativnijim radiološkim procedurama u budućnosti. Neophodna su dodatna klinička ispitivanja koja bi dovela do novih terapijskih opcija u lečenju NPSEL-a.