NEMEDICINSKA UPOTREBA LEKOVA KOJI SE IZDAJU NA RECEPT U SRBIJI: REZULTATI NACIONALNOG ISTRAŽIVANJA O STILOVIMA ŽIVOTA - ZLOUPOTREBA SUPSTANCI I KOCKANJE - Terzić Šupić, Zorica; Todorović, Jovana; Kilibarda, Biljana; Mravčik , Viktor (Srpski medicinski časopis Lekarske komore, 2023)
Uvod: Nemedicinska upotreba lekova koji se izdaju na recept (engl. non-medical prescription drug use – NMPDU) za lekove iz grupe anksiolitika je rastući javno-zdravstveni problem. Cilj ovog istraživanja je bio da ispita učestalost upotrebe anksiolitika i faktore povezane sa nemedicinskom upotrebom ovih lekova među odraslim osobama u Srbiji. Materijali i metode: Studija predstavlja sekundarnu analizu podataka iz Nacionalnog istraživanja o stilovima života – zloupotreba supstanci i kockanje, sprovedenog 2014. i 2018. godine, na ukupno 7.385 učesnika. Rezultati: Učestalost upotrebe lekova iz grupe anksiolitika isključivo na recept je bila 13,5% (995/7.385), dok je učestalost nemedicinske upotrebe anksiolitika bila 5,04% (372/7.385). Multinomijalna logistička regresiona analiza je pokazala povezanost nemedicinske upotrebe lekova koji se izdaju na recept sa ženskim polom (OR: 3,23), sa starošću između 35 i 44 godine (OR: 1,91), 45 i 54 godine (OR: 2,40) ili sa starošću između 55 i 64 godine (OR: 2,97), sa lošim (OR: 2,40) ili prosečnim zdravstvenim stanjem (OR: 1,67), pušenjem (OR: 1,62), umerenim (OR: 2,35) ili visokim rizikom za psihološki distres (OR: 4,56), te niskim/umerenim rizikom za razvoj patološkog kockanja (OR: 1,86). Zaključak: Postoji jasna potreba za uključivanjem zdravstvenih radnika i medija u edukaciju pacijenata o rizicima samomedikacije, razmene ili nelegalne kupovine ovih lekova.