SPONTANA RUPTURA MATERICE U TRUDNOĆI - Cerović Popović, Radojka; Sparić, Radmila (Srpski medicinski časopis Lekarske komore, 2023)
Ruptura materice je životno ugrožavajuća komplikacija trudnoće i povezana je sa visokom učestalošću maternalnog i neonatalnog morbiditeta i mortaliteta. Cilj ovog rada je da prikaže faktore rizika, kliničku sliku, dijagnostičke i terapijske mogućnosti za zbrinjavanje rupture materice. U radu su prikazani podaci iz radova selektovanih pretraživanjem PubMed baze podataka korišćenjem kombinacije ključnih reči: uterine rupture, pregnancy, delivery, risk factors, diagnosis, treatment. U razvijenim zemljama ruptura materice je najčešće komplikacija prethodnog carskog reza, a ređe drugih operacija na materici. U zemljama u razvoju se javlja češće i obično je posledica opstrukcije porođaja ili neadekvatne upotrebe medikamenata za indukciju i/ili stimulaciju porođaja. Tipična klinička slika rupture materice podrazumeva pojavu abdominalnog bola i znakova hemoragičnog šoka kod trudnice uz poremećaj rada srca fetusa. Nespecifični simptomi i znaci rupture materice predstavljaju otežavajući faktor za pravovremeno postavljanje dijagnoze. Tretman rupture materice zavisi od obima rupture, starosne dobi, pariteta i opšteg stanja pacijentkinje. Primarni cilj hirurškog zahvata je zaustavljanje krvarenja i hemodinamska stabilizacija pacijentkinje, a podrazumeva histerektomiju ili ušivanje materice. Kao posledica sve veće učestalosti porođaja carskim rezom, koji u novije vreme predstavlja najčešći faktor rizika za nastanak rupture materice u trudnoći i porođaju, ruptura materice i dalje predstavlja veoma značajnu komplikaciju trudnoće. Na rupturu materice treba misliti kod trudnica sa prisutnim faktorima rizika, naročito u slučaju pojave nespecifičnog bola u abdomenu i patoloških promena u kardiotokografskom zapisu. U ovakvim situacijama, postavljanje pravovremene dijagnoze i hitno lečenje mogu značajno doprineti povoljnom, kako maternalnom, tako i neonatalnom ishodu.