ZNAČAJ I IZVOZNI POTENCIJAL PRIVREDE REPUBLIKE SRBIJE SA POSEBNIM OSVRTOM NA STANJE STOČNOG FONDA - Madžar, Lidija (International Journal of Economic Practice and Policy, 2015)
Poljoprivreda, s obzirom na raspoloživost značajnih ljudskih potencijala i prirodnih resursa, kao i na ostvareni nivo proizvodnje i prerade, predstavlja jednu od ključnih privrednih delatnosti Republike Srbije (RS). Međutim, kao rezultat procesa tranzicije, poljoprivreda RS posluje u krajnje nestabilnim, nepredvidivim i nepovoljnim uslovima. Ona se stoga karakteriše nepromenjenom proizvodnom strukturom u, pre svega, kapitalno intenzivnoj proizvodnji. Stočarstvo, zajedno sa ratarstvom, predstavlja esencijalnu granu poljoprivrede RS. Stočarstvo Srbije zauzima značajno mesto u privredi zemlje, jer stvara veliku dodatu vrednost angažovanjem prirodnih i ljudskih resursa. Premda ova delatnost ima šanse da preraste u značajnu poljoprivrednu granu, obim stočnog fonda tokom poslednje dve decenije beleži stalnu tendenciju pada, u iznosu od 2–3% na godišnjem nivou. Cilj sprovedenog istraživanja se odnosi na ispitivanje uzroka pada učešća poljoprivrede i stočnog fonda RS u bruto domaćem proizvodu zemlje (BDP-u), kao i uzroka tendencije postepenog i upornog smanjivanja i krize stočnog fonda Srbije. Podaci iz rada se, u najvećoj meri, zasnivaju na Popisu poljoprivrede iz 2012. godine. Treba napomenuti i da, usled različitih definicija pojmova, podaci dobijeni najnovijim Popisom poljoprivrede nisu u potpunosti uporedivi sa podacima dobijenim u dosadašnjim redovnim statističkim istraživanjima. Popisivanje porodičnih gazdinstava i gazdinstava preduzetnika je sprovedeno metodom intervjua. U istraživanju su takođe primenjene statističke metode analize trenutnih i intervalnih vremenskih serija podataka, kao i metoda komparacije razmatranih varijabli. U radu se, najpre, razmatra značaj i spoljnotrgovinska pozicija poljoprivrede u nacionalnoj ekonomiji RS. Dalje se posvećuje pažnja trenutnom stanju domaćeg stočnog fonda i njegovoj geografskoj raspodeli po statistički definisanim regionima RS, pri čemu se komparativnom analizom prati kretanje stočnog fonda RS u periodu od poslednjih 18 godina. Kako uvoz poljoprivrednih proizvoda raste brže od izvoza, rezultati analize ukazuju da se Republika Srbija postepeno transformisala u zemlju zavisnu od uvoza poljoprivrednih proizvoda, stočnog fonda, mesa i mlečnih prerađevina. Ovom zaključku su kumovale i krajnje nepovoljne mere agrarne politike RS.