ZNANJE KAO KOMPONENTA LJUDSKOG KAPITALA U MODELIMA EKONOMSKOG RASTA - Cvetanović, Slobodan Ž; Despotović, Danijela Z (International Journal of Economic Practice and Policy, 2014)
U radu se najpre objašnjava značaj kompleksa ljudskog kapitala i ulaganja u ljudski kapital u uslovima sveobuhvatne primene rezultata nauke u proizvodnom procesu. Potom se daje elementarna ekonomska analiza značaja eksplicitnog (explicite knowledge) i implicitnog znanja (tacit knowledge) za razvoj preduzeća i privreda. Nakon osvrta na ulogu pojedinih oblika istraživanja i razvoja u procesu stvaranja ekonomskih vrednosti, akcenat je stavljen na sagledavanje mesta znanja kao komponente ljudskog kapitala u modelima ekonomskog rasta. Istaknuto je da za razliku od neoklasičnih modela koji apostrofiraju važnost akumulacije fizičkog kapitala, u endogenim modelima najznačajniji izvor rasta je proces akumulacije znanja kao komponente ljudskog kapitala. Modeli endogenog rasta prepoznaju postojanje znanja koja nisu čisto javno dobro, odnosno znanja koja imaju status tržišnih dobara. To znači da neka znanja nisu u potpunosti dostupna svim tržišnim subjektima. Radi se o znanjima koja su zaštićena različitim oblicima intelektualnog vlasništva, ili su nedostupna potencijalno zainteresovanim subjektima za korišćenje. Takva znanja se mogu tretirati kao ravnopravni proizvodni faktor fizičkom kapitalu, koji ima odgovarajuću tržišnu strukturu.