SMART HRM 4.0: THE DIGITAL TRANSFORMATION OF HUMAN RESOURCE MANAGEMENT IN TOURISM - Seočanac, Marijana (The European Journal of Applied Economics, 2025)
Tehnologije industrije 4.0, uključujući veštačku inteligenciju, robote i internet inteligentnih uređaja (IoT), suštinski su preoblikovale upravljanje ljudskim resursima (HRM). Usvajanje ovih tehnologija dovelo je do pojave pametnih HRM praksi koje imaju potencijal da povećaju angažovanje zaposlenih i operativnu efikasnost. Ovaj rad ima za cilj da istraži kako su se prakse upravljanja ljudskim resursima u turizmu promenile kao rezultat novih tehnologija i da li je to dovelo do poboljšanja operativne efikasnosti, angažovanja zaposlenih i/ili unapređenja zadovoljstva. U tu svrhu sprovedena je bibliometrijska i analiza sadržaja na uzorku od 18 radova identifikovanih u naučnoj bazi podataka Web of Science. Bibliometrijska analiza dala je opšti pregled naučnih istraživanja, odnosno dominantnih časopisa, autora i zemalja u ovoj oblasti, kao i glavne istraživačke teme. Analiza sadržaja je korišćena za sumiranje nalaza prethodnih istraživanja implementacije tehnologije u sledećim procesima upravljanja ljudskim resursima: 1) regrutovanje i obuka i razvoj zaposlenih i 2) upravljanje učinkom i angažovanje zaposlenih. Nalazi ove studije daju istraživačima i menadžerima pregled postojećih istraživanja i, sumirajući glavne zaključke, daju smernice za buduća istraživanja i primenu tehnologija Industrije 4.0 u HRM procesima u turizmu.
Keywords: četvrta industrijska revolucija; industrija 4.0; veštačka inteligencija (AI); ljudski resursi; turizam i hotelijerstvo