Profesionalni stres i sindrom sagorevanja na poslu kod nastavnika: ima li razlike među regijama Republike Srpske? - Maric, Nada; Mandić-Rajčević, Stefan; Maksimović, Nataša; Bulat, Petar (Scripta Medica, 2021)
Uvod: Sindrom sagorevanja na poslu nastaje kao rezultat prolongirane ekspozicije emocionalnim i interpersonalnim stresorima na radnom mestu i karakteriše se kroz tri dimenzije: emocionalna iscrpljenost, depersonalizacija i lična ostvarenja. Istraživanje i prevencija ovoga fenomena je od javnozdravstvenog značaja zbog brojnih posledica koje ostavlja na zdravlje radne populacije i radne organizacije, a kod nastavnika i na decu kao neposredne korisnike usluga. Cilj ovoga istraživanja je ispitati prisustvo profesionalnog stresa i sindroma sagorevanja na poslu kod nastavnika u regijama Republike Srpske, kao i utvrditi postojanje razlika među regijama. Metod: Istraživanje je sprovedeno kao studija preseka u periodu avgust-septembar 2018. godine na teritoriji regija Republike Srpske. Ciljnu populaciju predstavljali su nastavnici osnovnih i srednjih škola. Stopa odgovora po svim regijama je bila preko 70%. Za potrebe ovoga istraživanja konstruisan je poseban upitnik koji se sastojao od sociodemografskih podataka, podataka o ekonomskim karakteristika ispitanika, karakteristikama radnog okruženja, kao i podataka o zadovoljstvu opremom i sredstvima na radu, podrškom od strane porodice i prijatelja i prisustvu sukoba poslovnih i porodičnih uloga. Pored opšteg upitnika koristili su se Maslač upitnik za procenu sindroma sagorevanja na poslu i Karasekov upitnik za procenu stresa na radu. Rezultati: Utvrđena je statistički značajna razlika u učestalosti profesionalnog stresa kod nastavnika među regijama Republike Srpske. Takođe, utvrđena je statistički značajna razlika među regijama Republike Srpske u odnosu na dimanzije sindroma sagorevanja na poslu. Visok nivo emocionalne iscrpljenosti znatno češće su prijavljivali nastavnici sa teritorije regije Istočno Sarajevo i Prijedor (8,0% i 7,7%). Nastavnici sa teritorije Prijedora češće su ispoljavali i umeren i visok nivo depersonalizacije, kao i nizak nivo ličnih ostvarenja u odnosu na nastavnike koji pripadaju drugim regijama. Zaključak: Istraživanje je ukazalo na prisutnost sindroma sagorevanja na poslu u svim regijama RS na početku školske godine, kao i na postojanje razlika među njima. Takođe, ovo istraživanje usled iznesenih razlika u regijama je ukazalo na potrebu za dodatnim istraživanjima faktora rizika po regijama u cilju formiranja ciljanih i samim tim efikasnijih mera prevencije.