Politički sistem Francuske nakon izbora 2024. godine - Mladenović, Ivica (Politički život, 2025)
Ovaj rad analizira transformacije francuskog političkog sistema kroz prizmu strukturnih promena političkog polja, pri čemu se institucije Pete republike ne posmatraju kao fiksni pravni okviri, već kao prostor neprestane borbe između aktera koji nastoje da očuvaju ili redefinišu odnose moći. Od izbora Emanuela Makrona 2017. godine do vanrednih izbora za donji dom Parlamenta 2024. godine, francuska politika prolazi kroz proces destabilizacije etabliranih podela i rekonfiguraciju političkih rascepa, što dovodi do tripolarizacije političkog polja i narušavanja dosadašnje logike funkcionisanja vlasti. Peta republika, konstituisana u ideji stabilnog i efikasnog sistema koji je izgrađen čak i na račin određenih demokratskih dostignuća liberalnih demokratija, suočava se sa sve izraženijim tenzijama između institucionalnih struktura i promena odnosa snaga unutar političkog polja. Oslonac na predsedničku vlast pokazuje se kao nedovoljan za upravljanje u kontekstu novih političkih i društvenih dinamika, dok se institucionalna pravila sve češće zaobilaze kroz krizne mehanizme odlučivanja. Rad nastoji da pokaže kako ovi procesi ne predstavljaju samo izazov za legitimnost postojećih institucija osmišljenih u jednom radikalno drugačijem društveno-političkom kontekstu, već i zahtevaju promišljanje novih institucionalnih modela, koji mogu služiti prevazilaženju krize u kojoj se trenutno nalazi francuski politički sistem.
Keywords: Peta republika; politički sistem; socijalni rascepi; metamorfoza; Emanuel Makron; Nacionalni zbor