Stres i psihosomatski simptomi učenika osnovne škole - Vaselić, Nada V.; Mihajlović, Tatjana V. (Psihološka istraživanja, 2019)
Roditelji, škola i nastavnici predstavljaju za učenike izvore stresa, a individualne razlike učenika ogledaju se i u vezi s percepcijom stresa zbog pomenutih izvora. Stres može značajno doprinijeti pojavi psihosomatskih simptoma. Cilj ovog istraživanja jeste utvrđivanje relacije između percepcije stresa zbog škole i nastavnika, anksioznosti kao osobine ličnosti, te učestalosti psiholoških simptoma i ometanja tim simptomima. Uzorak obuhvata 420 učenika viših razreda osnovne škole (46,9 % učenica) čiji su podaci prikupljeni tehnikom papir-olovka. U istraživanju su korišteni sledeći instrumenti: Ljestvica intenziteta školskog stresa za učenike, Spilbergerov upitnik za samoprocjenu anksioznosti kao osobine ličnosti − STAI, kao i Upitnik psihosomatskih simptoma za djecu i adolescente. Rezultati istraživanja ukazuju da su supskale percepcije stresa u statistički značajnoj korelaciji sa anksiznošću kao osobinom ličnosti (korelacije se kreću od r=.26 do r=.29), kao i sa učestalošću psihosomatskih simptoma i ometanjem tim simptomima (korelacije se kreću od r=.17 do r=.21). Najviše korelacije su ostvarene između anksioznosti kao osobine ličnosti i frekvencije psihosomatskih simptoma (r=.43), te anksioznosti i ometanja uzrokovanih psihosomatskim simptomima (r=.31). Anksioznost je pretpostavljena kao medijaciona varijabla između percepcije stresa i frekvencije psihosomatskih simptoma, što rezultati i potvrđuju (za supskalu stres zbog nastavnika: indirektni efekat – R2=.190, b=.513, SE=.127, p
Keywords: students||; ||učenici; elementary school||; ||osnovna škola; stress||; ||stress; perception of stress||; ||percepcija stresa; anxiety||; ||anksioznost; psychosomatics||; ||psihosomatski simptomi; Bosnia and Herzegovina||; ||Bosna i Hercegovina