Psihopatija i Raspored pozitivnog i negativnog afekta (PANAS) kao prediktori Totalitarne Političke Ideologije - Šram, Zlatko (Psihološka istraživanja, 2020)
Ova studija imala je dva cilja: prvi je bio da se utvrdi da li su potreba za sigurnošću i socijalnom regulacijom nametnutom od vlade, prihvatanje življenja u diktaturi, ograničenja i osporavanje individualnih sloboda i podrška represivnim metodama i procedurama u tako visokim korelacijama da formiraju koherentnu latentnu dimenziju Totalitarne Političke Ideologije (TPI). Drugi cilj je bio da se istraži da li se psihopatske crte (Interpersonalna manipulacija, Površni afekt, Neobuzdani životni stil i Antisocijalno ponašanje) i PANAS (Raspored pozitivnog i negativnog afekta kao mera generalnog afektiviteta) nalaze u pozadini Totalitarne Političke ideologije. Istraživanje je izvršeno na uzorku ispitanika koji su trenutno pohađali ili su završili neki od fakulteta Univerziteta u Zagrebu (N=386). Rezultati su pokazali da Totalitarna Politička Ideologija predstavlja koherentan i stabilan obrazac političkih uverenja i vrednosti. Kako bi se utvrdilo na koji način su psihopatija i PANAS povezani sa Totalitarnom Političkom Ideologijom sprovedena je multipla linearna regresija. Interpersonalna manipulacija, Površni afekt i Negativni afektivitet iz PANAS-a su bili značajni prediktori sa pozitivnim predznakom dok je Neobuzdani životni stil predviđao Totalitarnu Političku Ideologiju sa negativnim predznakom. Oko 15% varijanse Totalitarne Političke Ideologije bilo je objašnjeno ovim ličnosnim karakteristikama. Nalazi imaju i teorijski i praktični značaj kada je u pitanju razumevanje usvajanja totalitarnih ideoloških uverenja.
Keywords: psihopatija; negativni afekat; ideologija; totalitarizam