Kvalitativna studija o postupanju škola u Srbiji u slučajevima teškoća mentalnog zdravlja učenika: let bez navigacije, ali srećom sa često bezbednim sletanjem: English - Radanović, Ana; Kovačević Lepojević, Marina; Micić, Isidora; Trajković, Marija (Psihološka istraživanja, 2026)
U poređenju sa razvijenim zemljama, obrazovni sistem u Srbiji pokazuje manju responzivnost na potrebe učenika u domenu mentalnog zdravlja, uz nedostatak formalnih protokola za postupanje u vezi sa problemima mentalnog zdravlja. Cilj istraživanja bio je da ispita na koji način zaposleni u školama na različitim profesionalnim pozicijama reaguju na probleme mentalnog zdravlja učenika. Primenom kvalitativne analize sadržaja analizirani su odgovori 830 zaposlenih u osnovnim i srednjim školama na otvoreno pitanje u kojem je od njih traženo da opišu kako su reagovali u najskorijoj situaciji u kojoj su primetili ili bili obavešteni da učenik ima teškoće u oblasti mentalnog zdravlja. Rezultati su ukazali na interno razvijene prakse koje se razlikuju u zavisnosti od pozicije na kojoj su ispitanici zaposleni, iako se mogu uočiti određeni obrasci koji se dosledno ponavljaju. Identifikovane su dve osnovne strategije: razgovori i upućivanje. Zaposleni najčešće prikupljaju informacije putem kratkih, često protokolarnih razgovora, koji kod učenika mogu ostaviti utisak ispunjenja obaveze pre nego brige. Upućivanje na spoljne stručnjake ili institucije prisutno je u okviru svih grupa zaposlenih bez obrzira na poziciju, što odražava potrebu za intenzivnijom podrškom van škole usled nedovoljnog broja stručnih saradnika unutar same škole. Nastavnici su dodatno izveštavali o intenzivnoj saradnji sa spoljnim stručnjacima, ukazujući na primere dobre prakse, ali i na ograničenja uslovljena nejednakom dostupnošću usluga u različitim regijama. Rezultati studije doprinose širem razumevanju praksi u oblasti mentalnog zdravlja u školskom kontekstu, naročito u obrazovnim sistemima koji su, u društvima suočenim sa višestrukim krizama, manje responzivni na potrebe učenika u domenu mentalnog zdravlja.