THE LAW UNVEILED: ON BURKA BAN, KANZELPARAGRAPH AND MILITANT SECULARISM IN THE SOCIALIST YUGOSLAVIA - Božić, Marko D (Pravni zapisi, 2021)
Detaljno proučena s aspekta svoje političke pozadine, jugoslovenska zabrana zara i referedže s početka pedesetih godina XX veka do danas ostaje izvan polja interesovanja istoričara prava. Izlažući ovo jugoslovensko zakonodavstvo normativoj analizi i poređenju sa sličnim savremenim zabranama burke i nikaba, ovaj rad dolazi do zaključaka koji nadilaze dosadašnje istoriografske studije. Mada kratka po formi, jugoslovenska zabranana zara i feredže predstavljala je složeno zakonodavstvo kojim je nesumnjivo zabranjeno pokrivanje ženskog lica, ali su uvedena i krivična dela protiv protivnika skidanja zara i feredže, kao i zametak budućeg socijalističkog kancelparagrafa, tzv. predikaoničkog zakona. Militantna orijentacija ovog zakonodavstva koje se otvoreno suprotstavilo jednoj verski motivisanoj praksi, samo se naizgled razlikuje od umerenijeg izraza savremenih zakonskih zabrani burke i nikaba. Produbljena analiza ideološkog opravdanja jugoslovenskog zakonodavstva, međutim, ukazuje na bitnu sličnost sa zabranama savremenih laičkih država: u oba slučaja radi se o akciju paternalističke države koja za cilj ima isključivanje religije iz političke sfere društvenog života i javne rasprave. Kao takva, analiza jugoslovenske zabrane zara i feredže doprinosi boljem razumevanju militantnog sekularizma kao savremene, ali nikako i nove kontroverze.
Keywords: zabrana burki; kancelparagraf; socijalistička Jugoslavija; socijalistički sekularizam; militantni sekularizam