Prevalencija tvrdih krpelja koji infestiraju ljude u Južnobačkom okrugu: Povezanost starosne dobi i lokalizacije infestacije sa razvojnim stadijumima krpelja - Stevanoska, Silvana; Simin, Verica; Bogdan, Ivana; Gazibara, Dragana; Mijatović, Dragana; Stojšić, Andrea; Banović, Pavle (PONS - medicinski časopis, 2025)
APSTRAKTCilj. Cilj istraživanja je bio utvrditi prevalenciju različitih vrsta krpelja koje infestiraju ljude kao i korelaciju između starosti pacijenata sa delom tela koji je bio zahvaćen infestacijom, kao i broj infestacija ljudi u periodu 1.1.2023 - 31.12.2023.  Metode. U istraživanje su bili uključeni pacijenti sa mestom prebivališta u Južnobačkom okrugu, a koji su se javili u Pasterov zavod sa već uklonjenim, ili pričvršćenim krpeljom. Pacijenti su na osnovu starosti bili podeljeni u 8 starosnih kategorija: 1-10 godina, 11-20 godina, 21-30 godina, 31-40 godina, 41-50 godina, 51-60 godina, 61-70 godina i 71-80 godina. Istraživanje je uključivalo asocijacije starosnih kategorija u odnosu na zahvaćene delove tela (glava i vrat, gornji ekstremitet, donji ekstremitet, torzo i genitalni region), broj uklonjenih krpelja, kao i razvojne stadijume krpelja (adult, nimfa, larva).Rezultat. Tokom ispitivanog perioda sakupljene su ukupno 502 jedinke krpelja. Identifikovano je 6 vrsta krpelja, gde je Ixodes ricinus bio najzastupljenija vrsta (460/502; 91,63 %). Od ukupno 502 krpelja, razvojnom stadijumu nimfe su pripadale 252 jedinke (252/502; 50,19%), dok je razvojnom stadijumu adulta pripadalo 205 krpelja (205/502; 40,83%). Regresionom analizom je uočena statistički značajna povezanost između učestalosti infestacije ruku, nogu i genitalnog regiona naspram starosti ispitanika. Analizom rizika je utvrđeno da postoji statistički značajna razlika u učestalosti infestacije nimfama naspram adulta kod pacijenata starosti 1-10 godina, sa 1,5 puta većom verovatnoćom.Zaključak. Rezultati ovog istraživanja ukazuju na dominaciju vrste Ixodes ricinus među krpeljima koji infestiraju ljude u Južnobačkom okrugu, pri čemu su nimfe bile najčešće zastupljeni razvojni stadijum. Analizom je utvrđena značajna povezanost između starosne dobi ispitanika i lokalizacije infestacije na telu, kao i povećan rizik infestacije nimfama kod dece uzrasta 1-10 godina. Ovi podaci pružaju važan uvid u epidemiološke karakteristike infestacija krpeljima, što može doprineti boljem planiranju preventivnih mera i edukaciji populacije o rizicima i zaštiti od krpelja.
Keywords: Ključne reči: krpelj, lajmska borelioza, faktori rizika, Srbija.