IGNAZ PHILIPP SEMMELWEIS: VIŠE OD ANTISEPSE - Stanojević, Vojislav D (PONS - medicinski časopis, 2016)
Ignaz Phlipp Semmelweis, akter je jednog od najfascinantnijih poglavlja istorije preventivne medicine-otkrića jatrogenog oboljevanja. Infekcije genitalnog trakta nakon porođaja i pobačaja oduvek su bile među vodećim uzrocima peripartalnog mortaliteta. Ovaj problem epidemijske razmere dostiže početkom i sredinom devetnaestog veka, razvojem porodilišta. Medicini tog vremena nepoznanice su bile kako uzročno poreklo bolesti (teorija miazme) tako i uzročnost progresije bolesti u organizmu (teorije “supresije lohija” i “pogrešno usmerenog mleka”. Godine 1844., kada Semmelweis postaje aspirant na mesto asistenta profesora akušerstva Johanna Klaina na Prvoj klinici Bečkog porodilišta peripartalni mortalitet je iznosio 15,8%, a 1848. godine čak 18%. U Drugoj klinici, u kojoj su radile samo babice, iznosio je samo 3%. Semmelweis izrađuje preciznu statistiku, čini niz zapažanja o porodiljskoj groznici, postavlja i testira hipoteze o njenom uzročnom poreklu. Pobijajući vladajuće teorije zaključuje da su uzrok bolesti raspadnute organske materije (kadaverične partikule), koje se prenose rukama medicinskog osoblja nakon obdukcija, a da se dezinfekcijom ruku rastvorom hlornog kreča njena učestalost može smanjiti. Hipotezu je dokazao u eksperimentu sa zečevima. U svom vremenu ostaje nepriznat zbog odbijanja da svoja otkrića objavi, sličnosti sa radovima engleskih kontagionista (neuočavanja razlike između termina „zarazan“ i „prenosiv“) i velike osetljivosti teme. Prihvatanje Semmelweisove teorije da je svaki slučaj puerperalne groznice uzrokovan resorpcijom raspadnutih organskih materija značilo bi za mnoge gubitak ugleda i reputacije. Vek i po nakon smrti ovog velikana stoji kao pouka “Semmelweisov reflex”- metafora za sklonost da se nova znanja i dokazi odbace ako su suprotni tradicionalnim normama, verovanjima i paradigmama.