PROCJENA KOGNITIVNOG STATUSA KOD STARIH OSOBA U ZAJEDNICI - Zivanovic, Srdjan (PONS - medicinski časopis, 2023)
Uvod. Starenje se karakteriše gubitkom sposobnosti u psihičkom i u fizičkom smislu. Detaljna procjena kognitivnog statusa može omogućiti ranu identifikaciju visokorizičnih bolesnika koji su kandidati za demenciju. Cilj ovog istraživanja bio je ispitati kognitivni status kod starih osoba preko 65 godina starosti koji borave u zajednici i potencijalne faktore rizika koji doprinose nastanku demencije. Materijal i metode. Istraživanje je dizajnirano po principu studije presjeka. U istraživanju su korišćeni opšti upitnik, subjektivna i objektivna procjena ispitanika, Mini Kog procjena. Od statističkih testova korišćen je χ2 kvadrat test, a za analizu povezanosti, korišćena je Pirsonova korelaciona analiza. Kao nivo statističke značajnosti uzeta je uobičajena vrijednost p<0,05. Rezultati. Bolji kognitivni status imale su osobe ženskog pola (80,2%) u odnosu na osobe muškog pola (84,6%) (x2=0,189; p=0,664). Ispitanici sa najnižim nivoom obrazovanja ( osnovna škola) imali su lošiji kognitivni status (23,5%) naspram 13,3% ispitanika sa srednjim nivoom obrazovanjem (x2=9,139; p=0,010). Uredan kognitivni nalaz imalo je 8,8% ispitanika koji se druže sa prijateljima u odnosu na 0% ispitanika sa urednim kognitivnim nalazom koji ne praktikuju druženje sa prijateljima ( x2=18,243; p=0,000 ), takođe, kognitivni status bio je lošiji kod onih ispitanika koji su koristili različita pomagala (75%) naspram 17% onih koji ne koriste različita pomagala za svoju funkcionalnu pokretljivost (x2=8,832; p=0,003). Zaključak. Demencija je u visokom procentu prisutna među osobama starije životne dobi. Nivo obrazovanja, socijalna interakcija sa prijateljima i korištenje pomagala predstavljaju potencijalne faktore rizika za nastanak demencije. Ključne riječi: starost, instrumenti, kognitivna procjena, demencija, stare osobe.