Mogućnost primene insekticida i mineralnih ulja u sprečavanju transmisije važnijih virusa krompira koji se prenose biljnim vašima - Milošević, Drago M (Pesticides and Phytomedicine / Pesticidi i fitomedicina, 2012)
Virusi u Srbiji i državama regiona predstavljaju veliki problem i ograničavajući činilac u proizvodnji semenskog krompira. Na nižim nadmorskim visinama, u ravničarskim i brdskim područjima, gde je raširena proizvodnja konzumnog krompira, Y virusom se zarazi u tokujedne vegetacije više od 50% zdravih biljaka. U takvim uslovima nije moguća proizvodnja semenskog krompira zbog visokog infekcijskog pritiska Y virusom krompira koji se znatno brže širi u odnosu na virus uvijenosti lišća, S virus krompira i druge viruse čiji je ova biljka domaćin.U ovom radu smo pokušali razjasniti dilemu, koja se često nameće, da li ima efekta primena insekticida u cilju sprečavanja zaraze zdravih biljaka Y i virusom uvijenosti lišća krompira s obzirom na usmene i pisane preporuke, proizvođača pesticida, agronoma i naučnih radnika iz oblasti zaštite bilja, koje nastaju kao posledica logičkog zaključivanja da suzbijanjem vektora, biljnih vaši, suzbijamo i prenošenje virusa.Rezultati naših istraživanja, što je u saglasnosti i sa rezultatima istraživača iz drugih zemalja, pokazuju da primena insekticida nema efekta na sprečavanje prenošenja Y virusa, koji se vašima prenosi na neperzistentan način, sa spoljnog izvora zaraze. Međutim, primena insekticida može imati efekta u sprečavanju prenošenja Y-VKr sa zaraženih na zdrave biljake unutar useva krompira, a to može imati ukupan pozitivni efekat samo ako se semenski krompir uzgaja u područjima bez spoljnog izvora zaraze. Naši, i rezultati drugih istraživača pokazuju da primena insekticida radi sprečavanja zarazezdravih biljaka virusom uvijenosti lišća koji se prenosi na perzistentan način ima efekta.U zaštiti biljaka krompira od infekcije Y-VKr su efikasna mineralna ulja koja sprečavaju infekciju biljaka ovim virusom i koja se mogu koristiti sa drugim merama u sistemu zaštite semenskog useva krompira od ovog virusa. S obzirom na činjenicu da je, u našim uslovima, početna jednogodišnja zaraza zdravih biljaka krompira Y virusom u odnosu na virus uvijenosti lišća približno 10-20:1, a primena insekticida ne osigurava zaštitu od Y-VKr, onda ova mera ne može imati nikakvog pozitivnog efekta u suzbijanju virusa u uslovima visokog infekcijskog pritiska.
Keywords: Control methods||; ||Mere suzbijanja; Vectors||; ||vektori; Viruses||; ||virusi; Insecticides||; ||insekticidi; Potatoes||; ||krompir