Unapređenje strategije suzbijanja štetnih glodara: II - Prihvatljivost mamaka sa konzervansom koji su prethodno izlagani nepovoljnim uslovima sredine za jedinke sivog pacova - Blažić, Tanja; Đurović-Pejčev, Rada; Đorđević, Tijana; Jovičić, Ivana; Međo, Irena; Stojnić, Bojan; Jokić, Goran (Pesticides and Phytomedicine / Pesticidi i fitomedicina, 2024)
Suzbijanje sivog pacova (Rattus norvegicus) predstavlja neizostavnu meru zaštite stanovništai domaćih životinja sa ciljem sprečavanja prenošenja i širenja zaraznih bolesti kao i meru zaštite ljudskih dobara od šteta koje sivi pacov može proizvesti svojim prisustvom i aktivnošću. Postupak kontrole brojnosti glodara u prostoru gde preovladavaju nepovoljni uslovi sredine, kao što su povišena temperatura i vlažnost, može biti neuspešno zbog smanjene prihvatljivosti mamka uzrokovane njegovom degradacijom. Priprema mamaka izvedena je u skladu sa preporukom OEPP/EPPO metode, dok je sam postupak izlaganja mamaka nepovoljnim uslovima sredine izveden u skladu sa preporukom ECHA. Placebo mamci pripremljeni su mešanjem mlevenog zrna kukuruza i parafina. Test mamci, pripremljeni mešanjem placebo mamka i sorbinske kiseline, izlagani su nepovoljnim uslovima sredine (temperatura 30-35 ⁰C i vlažnost vazduha 95-99 %). Kao test organizam korišćene su jedinke sivog pacova, prethodno izlovljene iz divlje populacije. Nakon perioda adaptacije jedinke su uključene u pre-test u trajanju od četiri dana. Prosečna prihvatljivost ispitivanog mamka je bila ujednačena, odnosno prihvatljivost mamak sa dodatkom konzervansa je bila 48,85 %. Utvrđeno je da sorbinska kiselina nema negativnog uticaja na prihvatljivost mamka. Takođe, konzervans nije uticao ni na konzumaciju mamka u poređenju sa mamcima iz pre-test perioda s obzirom da se ukupna količina konzumiranog mamka tokom testa nije statistički razlikovala od količine konzumiranog mamka tokom pretest perioda. Rezultati ukazuju da se sorbinska kiselina pri sadržaju od 1% može koristiti kao potencijalno dobar aditiv za pripremu mamaka koji će biti izlagani u kanalizacionim sistemima i drugim prostorima u kojima preovladaju nepovoljni uslovi sredine i u kojima postoji rizik od brzog razvoja plesni i degradacije mamka.
Keywords: Rattus norvegicus; glodari; konzervansi; plesni; prihvatljivost