Botryosphaeriaceae kao patogeni jabuke – identifikacija i osetljivost na fungicide i etarska ulja in vitro - Milošević, Milica; Stepanović, Jelena; Rekanović, Emil; Stepanović, Miloš (Pesticides and Phytomedicine / Pesticidi i fitomedicina, 2025)
Proizvodnja jabuke suočava se sa značajnim ekonomskim gubicima usled smanjenog kvaliteta plodova kao posledice prisustva velikog broja fitopatogenih gljiva, naročito prouzrokovača truleži plodova nakon berbe kao što su gljive iz familije Botryosphaeriaceae. Izolati korišćeni u ovom istraživanju prikupljeni su sa zaraženih plodova jabuka i na osnovu morfoloških karakteristika i analize sekvenci dva genska regiona (EF 1-α and β-tubulin) identifikovani kao pripadnici vrsta Diplodia seriata i Botryosphaeria dothidea. Na zdravim plodovima jabuka sproveden je test patogenosti kojim je na osnovu merenja prečnika i dubine truleži utvrđen značajno viši stepen agresivnosti izolata D. seriata. Veća osetljivost na kombinaciju fluopiram + tebukonazol uočena je kod izolata D. seriata (EC50=0,00023 μg a.s./ml), dok je piraklostrobin jače inhibitorno delovanje ispoljio na izolat B. dothidea (EC50=0,025 μg a. s./ml). Ispitivana kombinacija fluopiram + tebukonazol pokazala je veći inhibitorni potencijal u poređenju sa piraklostrobinom, sa inhibicijom porasta micelije od 98,44% za D. seriata i 97,56% za B. dothidea pri koncentraciji od 10 μg a.s./ml. Antifungalni efekat četiri etarska ulja (majčine dušice, ruzmarina, lavande i limunske trave) ispitan je primenom fumigantne makrodilucione metode. Ulje majčine dušice ispoljilo je najizraženije delovanje, potpuno inhibirajući porast micelije izolata obe vrste pri koncentraciji 0,05 μl/ml vazdušne faze. Jako inhibitorno delovanje pokazalo je i ulje limunske trave sa kompletnom inhibicijom porasta micelije pri koncentraciji 0,07 μl/ml vazdušne faze (D. seriata), odnosno 0,09 μl/ml vazdušne faze (B. dothidea). Umeren inhibitorni potencijal zabeležen je kod ulja ruzmarina, dok je ulje lavande ispoljilo najniži antifungalni efekat. Rezultati prikazani u ovom radu ukazuju na visok stepen osetljivosti izolata D. seriata i B. dothidea na ispitivane fungicide, ali i ulja majčine dušice i limunske trave kao njihove ekološki prihvatljivije alternative. Dalja istraživanja su potrebna kako bi se ispitala efikasnost ovih ulja u uslovima in vivo, kao i potencijalni uticaj na kvalitet plodova i životnu sredinu.