Opšti principi hitnog zbrinjavanja trovanja u ambulanti lekara opšte medicine – izazovi i prepreke - Lazarevic, Marija ž (Opšta medicina, 2024)
Uvod. Blagovremeno prepoznavanje akutnog i hroničnog trovanja, kao i farmakodinamskih mehanizama i patofiziologije trovanja od izuzetnog je značaja u ambulanti opšte medicine. Cilj rada. Utvrditi stepen informisanosti i obrazovanosti lekara na primarnom nivou zdravstvene zaštite o predviđenim merama u slučajevima zbrinjavanja trovanja. Metod. Lekarima zaposlenim u službi opšte medicine na teritoriji Republike Srbije prosleđen je elektronski upitnik ’’Urgentno zbrinjavanje trovanja u ambulanti opšte medicine’’. Upitnik se sastojao od 13 pitanja koja se odnose na iskustvo ovih lekara u praksi. Rezultati. Na primarnom nivou zdravstvene zaštite u poslednjih pet godina registrovan je porast stope trovanja lekovima, preparatima i biološkim supstancama sa 0,14 na 0,21, dok se trovanje supstancama nemedicinskog porekla nalazi u značajnom padu sa 0,30 na 0,19 na 1000 stanovnika. Iskustvo lekara zaposlenih u ambulanti opšte medicine vezano za slučajeve aktuelnog i hroničnog trovanja pratili smo posmatrajući upitnik u kojem se pokazalo da se 71,43% doktora susretalo u praksi sa ovim stanjem. Lekari su se češće susretali (41,07%) sa zadesnim slučajevima trovanja, dok se (21,43%) više puta susrelo sa namernim trovanjem. Veći procenat ovih slučajeva (44,65%) je zbrinjavano na licu mesta. O postojanju Nacionalnog centra za kontrolu trovanja informisano je 53,57%, a mere detoksikacije su poznate za 58,93% lekara. Dodatno usavršavanje iz oblasti trovanja je poželjno po mišljenju 75% lekara. Diskusija. Unošenje otrova različitim putem u organizam može biti uzrok smrti pacijenata ukoliko se pravovremeno ne prepozna, pri prvom kontaktu lekara, u ambulanti opšte medicine. Zaključak. Informisanost i obrazovanost lekara u ambulanti opšte medicine, kao i spremnost na dоdatno usavršavanje pokazalo se kao važan faktor u zbrinjavanju pacijenata koji se u slučajevima trovanja prvobitno obraćaju izabranim lekarima za pomoć. Kontinuirano obrazovanje predstavlja meru neophodnu za unapređenje kvaliteta pružanja zdravstvene pomoći u slučajevima akutnih i hroničnih trovanja.