Transanalna ekscizija kod ranog karcinoma rektuma: Efikasan tretman za odabrane pacijente - Nikolić, Marija; Trifunović, Nemanja; Jašarović, Damir; Abazović, Tanja; Radivojević, Milica; Mitrović, Nebojša (Medicinski glasnik, 2026)
Uvod: Transanalna ekscizija (TAE) je rektum prezervirajuća procedura koja se primenjuje u lečenju ranog stadijuma kolorektalnog karcinoma lokalizovanog u donjoj i srednjoj trećini rektuma. Iako totalna mezorektalna ekscizija (TME) predstavlja zlatni standard za lečenje karcinoma  rektuma, TAE se smatra adekvatnom alternativnom procedurom za odabrane pacijente. U slučajevima kada klinički i MRI nalazi ukazuju na malignitet, a ponavljane biopsije na benigne lezije, TAE predstavlja i dijagnostičku i terapijsku proceduru.Prikaz slučaja: Tri pacijenta su evaluirana zbog tegoba u vidu prisustva krvi i sluzi u stolici i poteškoća u defekaciji. Kliničkim pregledom verifikovane su tumorske formacije u distalnom delu rektuma, lokalizovane do 4 cm od anokutane linije. Histopatološki nalazi su potvrdili prisustvo tubuloviloznih adenoma sa visokim stepenom displazije. S obzirom na karakteristike tumora, nepravilne ivice, čvrstu konzistenciju i široku tumorsku bazu, posumnjalo se na malignitet, te je sprovedena dodatna dijagnostika. MR pregled male karlice potvrdio je sumnju na malignitet, te je odlučeno da se uradi transanalna ekscizija kod svih pacijenata. Histopatologija je potvrdila rani rektalni adenokarcinom sa čistim (R0) marginama. Pacijenti su prezentovani onkološkom konzilijumu, koji je preporučio dalje praćenje. Na redovnim onkološkim kontrolama u periodu od 18 do 30 meseci nisu verifikovani znakovi recidiva bolesti.Zaključak: Transanalna ekscizija je efikasna, rektum-prezervirajuća procedura za pacijente sa ranim karcinomom rektuma ili benignim lezijama. Prikazani slučajevi pokazuju uspeh TAE u postizanju R0 resekcije i povoljnog ishoda lečenja. Redovno praćenje je ključno za otkrivanje recidiva, a TAE ostaje adekvatna alternativa opsežnijim hirurškim zahvatima kod pravilno odabranih pacijenata.
Keywords: karcinom rektuma; transanalna ekscizija; Rektum prezervirajuca procedura; rani rektalni karcinom