MULTIFRAKTALNA ANALIZA MORFOLOGIJE ARTERIJA MREŽNJAČE PRI RAZLIČITIM STEPENIMA GLAUKOMSKOG OŠTEĆENJA - Ristić, Konstantin (Medicinski podmladak, 2025)
SažetakUvod: Glaukom predstavlja drugi vodeći uzrok slepila u svetu, a zbog njegovog asimptomatskog toka i ireverzibilnih posledica, rana dijagnostika je od ključnog značaja. Pored povišenog intraokularnog pritiska, vaskularizacija retine i morfološke promene arterijskih krvnih sudova igraju značajnu ulogu u patofiziologiji bolesti.Cilj rada: Utvrditi mogućnost multifraktalne analize binarnih slika arterijskih krvnih sudova retine u diferencijaciji pacijenata sa različitim stepenima glaukomskog oštećenja.Materijal i metode: Studija je obuhvatila 90 binarizovanih slika arterijskih krvnih sudova retine pacijenata sa primarnim glaukomom sa otvorenim uglom, podeljenih u tri grupe prema stepenu oštećenja: nizak (MD < -6 dB), srednji (MD od -6 do -12 dB) i visok (MD > -12 dB). Multifraktalna analiza je izvršena pomoću softvera ImageJ i dodatka FracLac. Generalizovane dimenzije (DQ) su izračunate za Q vrednosti u opsegu od -10 do 10. Statističke razlike su analizirane neparametrijskim Kruskal-Volis testom.Rezultati: Multifraktalni spektri su pokazali sigmoidalni oblik, što potvrđuje njihovu multifraktalnu prirodu. Značajne razlike između grupa su uočene u centralnom delu spektra (Q = 0, 1 i 2), gde su grupa visokog stepena oštećenja i grupe nižeg stepena bile najrazličitije. Međutim, razlike između grupa niskog i srednjeg stepena oštećenja nisu bile statistički značajne.Zaključak: Multifraktalna analiza može razlikovati grupu sa visokim stepenom glaukomskog oštećenja od grupa sa nižim stepenom oštećenja. Ograničena osetljivost metoda u ranim fazama bolesti i relativno mali uzorak ukazuju na potrebu za daljim istraživanjima i proširenjem analize na dodatne spektre, poput Holderovih eksponenata i spektara singularnosti.Ključne reči: multifraktalna analiza, arterije mrežnjače, glaukom, binarne slike
Keywords: multifraktalna analiza; arterije mrežnjače; glaukom; binarne slike