VITALNE REAKCIJE U VEZI SA AUTONOMNIM NERVNIM SISTEMOM KOD VEŠANJA SA KRATKIM ZAMAHOM - Leković, Aleksa; Nikolić, Slobodan (Medicinski podmladak, 2024)
Prilikom obdukcije tela vešanika obducent razmatra veći broj anatomo-patoloških fenomena, imajući pritom u vidu jedan od najvažnijih zadataka: da dokaže da je osoba bila živa u trenutku vešanja. U udžbenicima iz oblasti sudske medicine detaljno su opisani mnogi obdukcioni nalazi u vezi sa ovim, ali određenim fenomenima nije dat veliki značaj. Ovo se, naravno, može da objasni time da su određeni znaci nepouzdani ili ih nije praktično analizirati. Ipak, neki vitalni znaci kod vešanja, koji su u vezi sa funkcijom autonomnog nervnog sistema (ANS), mogli bi da budu i korisni. Ove fenomene možemo da posmatramo kao opšte, u vezi sa karakterističnim agonalnim pojavama i kao one koji su u vezi sa konkretnom povredom vrata omčom. Prvu grupu pre svega predstavljaju nespecifični porast koncentracija kateholamina u krvi, kao i hipersalivacija i slivanje pljuvačke iz uglova usana niz kožu lica, što je uzrokovano agonalnim konvulzijama i dubokim „abdominalnim“ agonalnim respiracijama. Drugu, verovatno interesantniju grupu, pre svega predstavlja tzv. „simpatički facijes“ (facies sympathique): povreda simpatičkih vlakana u vratu može da uzrokuje miozu i delimičnu ptozu gornjeg očnog kapka na strani na kojoj je i povreda. Međutim, ova pojava nije bila interesanta, niti naročito istraživana, te je njeno razumevanje i interpretacija kao postmortalnog nalaza vrlo ograničena. Neophodno je sprovesti istraživanja, ali bi uz adekvatnu analizu, ovo mogao da bude vrlo koristan vitalni znak, ali i nalaz koji može da pomogne u rekonstrukciji položaja omče, u slučaju da ostali obdukcioni nalaz nije od koristi.
Keywords: vešanje; samoubistvo; obdukcija; sudska medicina; vitalna reakcija; autonomni nervni sistem i ANS; hipersalivacija; agonija; Facies sympathique; mioza; ptoza