SPRECIFIČNOST COVID-19 INFEKCIJE KOD BOLESNIKA NA HRONIČNOM PROGRAMU LEČENjA HEMODIJALIZAMA - Brković, Voin (Medicinski podmladak, 2024)
Tokom pandemije kovid-19 više od 585 miliona ljudi širom sveta je zaraženo ovim virusom, a preko 6,4 miliona je preminulo usled infekcije. Poput drugih zaraznih bolesti, za sprečavanje širenja infekcije od velikog je značaja primena lične higijene, smanjenje socijalnog kontakta, držanje fizičke distance i izolacije zaraženih bolesnika. Međutim, razvoj vakcina i aktivna imunizacija su od suštinskog značaja u sprečavanju širenja ove visoko zarazne bolesti.Imajući u vidu zdravstveni, sociološki i ekonomki značaj pandemije kovid-19, razvijeno je više vrsta vakcina protiv SARS-CoV-2 virusa.Pacijenti na hroničnom programu lečenja hemodijalizom (HD) su pod povišenim rizikom od infekcije SARS-CoV-2 virusom pre svega zbog čestih pridruženih oboljenja, poremećene funkcije imunog sistema i nemogućnosti smanjenja socijalnih kontakata zbog neophodnosti odlaska u dijalizni centar najmanje tri puta nedeljno. Efikasnost i bezbednost vakcina protiv SARS-CoV-2 virusa je ispitivana i evaluirana u brojnim studijama koje su obuhvatale opštu populaciju, dok je relativno malo studija sprovedeno među dijaliznim bolesnicima. Po dosadašnjim saznanjima, kod dijaliznih bolesnika je utvrđen slabiji i sporiji imunološki odgovor na primenjene vakcine u porođenju sa osobama sa očuvanom globalnom bubrežnom funkcijom. S druge strane, u kohorti bolesnika na hroničnom programu hemodijalize, godine starost, dijabetesa i primena imunosupresivne terapije su bila faktori koji su doprineli stvaranju nižeg titra antitela na SARS-CoV-2 virus nakon aktivne imunizacije. Imajući u vidu vulnerabilnost, izloženost i smanjenu otpornost na infekcije dijaliznih bolesnika, veoma je važno primeniti vakcinaciju protiv SARS-CoV-2 virusa kod ovih bolesnika.
Keywords: kovid-19 infekcija, kovid-19 vakcina, imunološki odgovor, pacijenti na hemodijalizi