Long-COVID-19 syndrome: an overview - Potpara, Tatjana (Medicinski podmladak, 2023)
Long-COVID-19 sindrom može nastati nakon preležane akutne infekcije SARS-COV 2 virusom i može trajati mesecima. Najčešći simptomi uključuju malaksalost i nedostatak vazduha. Postoje različiti predloženi mehanizmi koji su dogovorni za nastanak Long-COVID-19 sindroma kao što je produženo zapaljenje i oštećenje tkiva različitih organa, ali su neophodna dalja istraživanja da bi se ovo potvrdilo. Takođe, identifikovani su različiti biomarkeri (na primer urea, D-dimer, lymphopenia, troponin-1, interleukin-6, and C-reaktivni protein) kao i klinički faktori koji uključuju ženski pol, ranije prisustvo psihičkih poremećaja ili prisustvo 6 ili više simptoma u akutnoj fazi bolesti, koji su povezani sa povećanim rizikom od nastanka Long-COVID-19 sindroma. Trenutno ne postoje specifični farmakološki tretmani za Long-COVID-19 utemeljeni na dokazima. Neka istraživanja su pokazala povezanost između antivirusnih lekova (poput nirmatrelvira, ensitrelvira i molnupiravira) i vakcinacije protiv COVID-19 sa smanjenim rizikom od razvoja Long-COVID-19 sindroma. Cilj ovog preglednog rada je diskusija o mogućoj patofiziologiji, faktorima rizika i terapiji za sindrom dugotrajnog COVID-19, sa posebnim osvrtom na kardiovaskularni sistem.