Ispitivanje učestalosti i faktora koji utiču na nastanak restenoze nakon karotidne endarterektomije - Arnautović, Bojana; Končar, Igor (Medicinski podmladak, 2022)
Uvod: Restenoza karotidne arterije (KR) predstavlja značajnu udaljenu komplikaciju karotidne endarterektomije (KEA). Mehanizam nastanka u ranom periodu podrazumeva neointimalnu hiperplaziju endotela odnosno rekurentnu aterosklerozu u kasnijem toku. Brojne studije su prepoznale različite faktore rizika za razvoj KR, sa nedovoljno razjašnjenom ulogom svakog od njih.Cilj rada: Ispitivanje učestalosti i faktora koji utiču na nastanak restenoze nakon karotidne endarterektomije.Materijal i metode: Korišćenjem elektronske baze podataka praćeno je  295 pacijenata kojima je izvršena karotidna endarterektomija u periodu od 2008-2010. godine. Kontrolnim ultrasonografskim pregledima praćena je pojava restenoze u periodu od 2011-2019. godine. Retrospektivnom analizom ispitivan  je uticaj demografskih, kliničkih i laboratorijskih karakteristika pacijenata na nastanak restenoze nakon KEA.Rezultati: Pojava restenoze zabeležena je kod 76 (26%) pacijenata nakon KEA, sa najvećim procentom javljanja tokom treće (33%) i četvrte (25%) godine praćenja. Pacijenti sa dijabetesom (p = 0,048) i perifernom arterijskom okluzivnom bolešću (PAOB) (p = 0,041) imali su značajnu statističku povezanost sa nastankom restenoze, kao i parametri lipidnog statusa – vrednosti holesterola (p = 0,025), serumskog  low- density lipoproteina (LDL) (p = 0,036) i non high- density lipoproteina (non-HDL) (p = 0,041).Zaključak: Rezultati našeg istraživanja potvrđuju značajnu ulogu aterosklerotskih faktora rizika u razvoju KR u kasnijem postoperativnom periodu. Neophodna su učestalija praćenja i kontrola sistemskih faktora rizika kod ovih  pacijenata u cilju prevencije nastanka KR.Ključni pojmovi: karotidna restenoza, karotidna endarterektomija, faktori rizika
Keywords: karotidna restenoza, karotidna endarterektomija, faktori rizika