PROLIFERACIJA EPITELNIH ĆELIJA SLUZOKOŽE ILEUMA KOD STARIH I KOD MIŠEVA SA ALCHAJMEROVOM BOLEŠĆU - Dinić, Jovana; Đorđević, Isidora; Vuković, David; Puškaš, Nela (Medicinski podmladak, 2025)
Uvod: Epitelni sloj ćelija gastrointestinalnog trakta podleže stalnom obnavljanju koje je pokrenuto proliferacijom ćelija u bazi Liberkinovih kripti. Promene u funkciji GIT-a često se ispoljavaju kod starijih pacijenata i kod pacijenata sa neurodegenerativnim oboljenjima, poput Alchajmerove bolesti. Pokazano je da sa starenjem dolazi do promena u proliferaciji ćelija u kriptama tankog creva, ali ispitivanja koja se bave ovim promenama kod obolelih od Alchajmera, prema našim saznanjima, nema u dostupnoj literaturi. Kao pouzdan marker za praćenje ćelija u proliferaciji može se koristiti jedarni protein Ki-67. Cilj: Cilj ovog istraživanja bio je analiza proliferacije epitelnih ćelija u kriptama ileuma starih miševa i kod transgenih 5xFAD miševa praćenjem ekspresije Ki-67 proteina. Materijal i metode: Transgeni 5xFAD miševi korišćeni su kao model Alchajmerove bolesti, a kao kontrolna grupa, wild-type miševi. Ileum je uzet nakon žrtvovanja mužjaka starosti 8 i 36 nedelja. Vizualizacija Ki-67 pozitivnih ćelija u kriptama pokazana je imunohistohemijski, pomoću antitela na Ki-67 protein. Merenje obima kripti i Ki-67 pozitivnih ćelija vršeno je na slikama histoloških preparata na ukupnom uveličanju 400x pomoću softvera Leica Application Suite 4.4.0. Dobijene vrednosti analizirane su pomoću ANOVA statističkog testa. Rezultati: Pokazano je visoko statistički značajno smanjenje obima u grupi transgenih miševa starosti 8 nedelja u odnosu na kontrolnu grupu i visoko statistički značajno smanjenje broja Ki-67+ ćelija na 100 μm dužine obima u grupi transgenih miševa starosti 36 nedelja u odnosu na odgovarajuću kontrolu i mlađe transgene životinje. Zaključak: Dobijeni rezultati ukazuju da 5xFAD genotip značajno utiče na obim Liberkinovih kripti kod mlađih jedinki, odnosno već u trenutku započinjanja akumulacije amiloidnih plakova u subikulumu i dubokim kortikalnim slojevima, a pre pojave prvih simptoma, dok na proliferativni kapacitet epitela ileuma ima uticaja u kasnijim fazama života, odnosno kod starijih jedinki.