PROCENA KARDIJALNOG RIZIKA U ELEKTIVNOJ HIRURGIJI ABDOMINALNE AORTE - Djokić, Ivana; Jović, Miomir (Medicinski podmladak, 2023)
Pacijenti sa aneurizmom abdominalne aorte i aortoilijačnom okluzivnom bolesti, kada je indikovano, upućuju se na elektivnu hirurgiju abdominalne aorte .Resekcija aneurizme abdominalne aorte i aortoilijačna rekonstrukcija nose visok rizik za razvoj kardiovaskularnog morbiditeta i mortaliteta. Procena kardijalnog rizika u hirurgiji abdominalne aorte podrazumeva procenu verovatnoće nastanka neželjenih kardijalnih događaja intraoperativno ili u postoperativnom periodu. Sveukupni kardijalni rizik, procenjuje se individualno za pacijenta, uzimajući u obzir opšte stanje bolesnika, kardijalnu funkciju, funkcionalni kapacitet bolesnika, komorbitetni status i hirurški rizik vaskularne operacije. Kardijalni morbiditet i mortalitet su višestruko viši u hitnih u poređenju sa elektivnim zahvatima na abdominalnoj aorti, kod hirurškog lečenja u odnosu na endovaskularni pristup, posebno kod pacijenata sa suprarenalnim klemovanjem aorte. Pacijenti sa ishemijskom bolesti srca i srčanom insuficijencijom izloženi su visokom riziku za razvoj neželjenih kardijalnih događaja. Patofiziološki mehanizmi koji se aktiviraju intraoperativno klemovanjem i deklemovanjem abdominalne aorte, dinamikom hemodinamskih promena, gubitkom krvi, poremećajem koagulacije i ishemijsko-reperfuzionom lezijom utiču na mogući razvoj perioperativnog infarkta, srčane insuficijencije i srčanog zastoja, u visokorizičnih pacijenta. Preoperativna procena kardijalne funkcije i kardijalnog rizika prema vodećim preporukama i skoring sistemima može promeniti pristup lečenju visokorizičnih pacijenata sa brojnim komorbiditetima i bitno uticati na smanjenje incidence perioperativnog morbiditeta i mortaliteteta.