SOCIJALNA KOGNICIJA U BOLESNIKA SA PARKINSONOVOM BOLEŠĆU I POREMEĆAJIMA KONTROLE IMPULSA - Pančurov, Aleksandra; Putniković, Dunja; Dragašević-Mišković, Nataša (Medicinski podmladak, 2024)
Uvod: Parkinsonova bolest (PB) je sporo progresivna degenerativna bolest koju karakterišu tremor, rigiditet, bradikinezija i posturalna nestabilnost. Patogeneza PB se odlikuje neurodegeneracijom dopaminergičkih neurona. Prevalencija iznosi 1% u populaciji preko 60 godina. Hronična upotreba antiparkinsone terapije dovodi do psihomotornih i autonomnih komplikacija. Poremećaji kontrole impulsa (PKI) se opisuju kao nemogućnost osobe da se odupre impulsu ili težnji ka određenom ponašanju, a koje donosi štetu toj osobi ili njenoj okolini i narušava svakodnevno funkcionisanje. Socijalna kognicija je sposobnost zaključivanja o drugoj osobi putem percepcije njenih emocija i trenutnog mentalnog stanja. Cilj rada: U našem radu smo ispitivali socijalnu kognciju kod pacijenata sa Parkinsonovom bolešću između onih koji imaju PKI i onih pacijenata koji nemaju PKI. Materijali i metode: U studiji je učestvovalo 24 pacijenata sa dijagnozom Parkinsonove bolesti, od kojih su 13 pacijenata imali PKI dok 11 pacijenata nije imalo PKI. Učesnici su dijagnostikovani i testirani na Klinici za neurologiju u Univerzitetskom Kliničkom Centru Srbije. Korišćeni testovi su test čitanja emocija u očima (Reading the Mind in the Eyes Test ,RMET) i Test prepoznavanja socijalno neprihvatljivih priča (Faux-Pas Recognition Test) prilagođeni na srpski jezik. Rezultati: Testiranjem razlike između grupe bolesnika sa i bez PKI nije nađena statistički značajna razlika u pogledu starosti bolesnika, pola, dužine trajanja bolesti, prisustva motornih komplikacija i uzimanja terapije levodopa, dopaminskih agonista ili amantadina. Nađena je statistički značajna razlika u postignućima na testovima socijalne kognicije između bolesnika sa PB i zdravim kontrolama. Zaključak: Nađena je statistički značajna razlika u postignućima na testovima socijalne kognicije između bolesnika sa PB i zdravim kontrolama. U našem radu nije pokazana statistički značajna razlika u postignućima na testovima emocionalnog prepoznavanja i testovima teorije uma između grupe bolesnika koji su imali PKI i one bez PKI.