Učestalost i faktori rizika koronarne arterijske bolesti kod bolesnika na hroničnom programu lečenja hemodijalizama - Ljubičič, Jelena; Pešić, Andrej; Marinković, Nikola; Kravljača, Milica (Medicinski podmladak, 2021)
Uvod: Kardiovaskularne bolesti (KVB) predstavljaju najčešći uzrok morbiditeta i mortaliteta (46-60%) osoba sa hroničnom bolešću bubrega (HBB). U cilju zamene bubrežne funkcije u terminalnoj fazi HBB koristi se jedna od tri metode: hemodijaliza, peritoneumska dijaliza ili transplantacija bubrega. Kod čak 40% pacijenata na dijalizi dolazi do nastanka koronarne bolesti kao posledice hroničnih inflamatornih i metaboličkih poremećaja. Faktori rizika, koji doprinose nastanku akutnog koronarnog sindroma kod ovih pacijenata, posledica su hronične anemije, sekundarnog hiperparatireoidizma, hronične inflamacije, insulinske rezistencije i opterećenja volumenom. Cilj: Procena uticaja metaboličkih i inflamatornih faktora u HBB na nastanak koronarne bolesti kod pacijenata na hroničnom programu lečenja hemodijalizama. Materijal i metode: Ova anamnestička studija obuhvatala je analizu 115 pacijenata sa terminalnim stadijumom hronične bolesti bubrega lečenih na Odeljenju za hemodijalizu Klinike za nefrologiju Univerzitetskog Kliničkog centra Srbije. Prikupljeni su podaci za period od januara 2015. godine do decembra 2020. godine. Prisustvo i karakteristike koronarne bolesti sagledavane su kroz nalaze elektivnih koronarografija. Takođe, analizirani su laboratorijski parametri, demografske i kliničke karakteristike pacijenata kao i osnovna oboljenja bubrega koja su dovela do HBB. Kao dodatni podaci analizirani su prisustvo Diabetes mellitus-a i vreme trajanja hemodijalize. Rezultati: Koronarna bolest dijagnostikovana je kod 19 od 115 pacijenata, što predstavlja 16,5% ukupnog broja ispitanika. Pacijenti sa koronarnom bolešću imali su više vrednosti serumskog kalcijuma (2,3 prema 2,2 mmol/L) (p=0,039), dok drugi laboratorijski parametri nisu pokazali ovu vrstu korelacije. U grupi pacijenata sa koronarnom bolešću, čak 84,3% (16 od 19) bili su muškarci (p=0,010), dok je dijagnozu Diabetes mellitus-a imalo 31,6% (6 od 19) ispitanika (p=0,009). Zaključak: Prisustvo Diabetes mellitus-a, više vrednosti serumskog kalcijuma, kao i pripadnost muškom polu značajno povećavaju rizik od nastanka koronarne bolesti kod pacijenata na hroničnom programu lečenja hemodijalizama. Ključni pojmovi: hronična bolest bubrega, hemodijaliza, koronarna bolest, Diabetes mellitus