Prevalenca i karakteristike pruritusa kod bolesnika lečenih različitim metodama dijalize - Vuksanović, Saša; Adamov, Nina; Balo, Mario; Trbojević Stanković, Jasna (Medicinski podmladak, 2020)
Uvod: Uremijski pruritus je često prisutan simptom kod pacijenata sa terminalnim stadijumom bubrežne slabosti. Intenzivan pruritus može dovesti do nekontrolisanog češanja, nesanice, anksioznosti, depresije, a time i značajnog poremećaja kvaliteta života bolesnika. Iako je učestalost prisustva pruritusa kod osoba na dijaliznom lečenju u izvesnom padu, on je i dalje prisutan kod bolesnika lečenih hroničnim programom peritoneumske (PD) i hemodijalize (HD). Cilj rada: Cilj rada je ispitivanje zastupljenosti pruritusa kod bolesnika na HD u odnosu na bolesnike na PD, postojanja razlika u načinu prezentacije, kao i povezanosti svraba sa demografskim i kliničkim osobinama populacije. Materijal i metode: Studija je obuhvatila 100 ispitanika u terminalnom stadijumu bubrežne slabosti, 50 na terapiji HD, a 50 na PD. Prikupljeni su demografski podaci, podaci o osnovnoj i pridruženim bolestima, karakteristikama dijaliznog lečenja, rezultati laboratorijskih analiza krvi. Podaci o prisustvu i trajanju svraba, suvoći i perutanju kože dobijeni su iz opšteg upitnika o svrabu. Za procenu ozbiljnosti i karakteristika pruritusa korišćene su Vizuelno-analogna (VAS) i 5-D skala svraba. Rezultati: Pruritus je bio prisutan kod 42% ispitanika na PD i 24% ispitanika na HD (p=0,056). bez statistički značajne razlike u distribuciji i intenzitetu pruritusa kod bolesnika lečenih različitim modalitetima dijalize. Značajno veći broj ispitanika lečenih PD je imao suvu (41 prema 31; p=0,026) i perutavu kožu (31 prema 15; p=0,001). Bolesnici na terapiji PD sa ispoljenim svrabom imali su statistički značajno više vrednosti intaktnog paratireoidnog hormona (iPTH) (386,57±302,29pg/mL prema 159,25±163,52pg/ml; p=0,033) i AST-a (23,84±11,36U/L prema 14,17±3,73U/L; p=0,002), a značajno niže vrednosti uree (18,78±7,60mmol/L prema 23,65±4,31mmol/L; p=0,028), kreatinina (717,96±229,50μmol/L prema 940,06±207,57μmol/L; p=0,009) i kalijuma (4,17±0,63mmol/L prema 5,80±0,80mmol/L; p=0,000) od bolesnika sa svrabom na HD.. Zaključak: Svrab je često prisutan kod bolesnika sa terminalnom slabošću bubrega lečenih dijalizama. U našoj studiji uočena je veća zastupljenost pruritusa kod ispitanika lečenih PD. Suva koža i više vrednosti iPTH su se izdvojili kao mogući faktori koji doprinose nastanku svraba. Ključne reči: hemodijaliza, peritonealna dijaliza, uremijski pruritus