POLNE RAZLIKE U SIMPTOMIMA IZAZVANIM TRAUMOM – PILOT ISTRAŽIVANJE - Jerotić, Stefan; Marić Bojović, Nadja (Medicinski podmladak, 2016)
Uvod. Tokom 2014. godine deo stanovništva Srbije bio je izložen poplavama. Nakon prirodnih nepogoda ili drugih snažnih trauma, osobe koje su doživele traumatsko iskustvo mogu da reaguju na različite načine. Na koji način se razlikuju reakcije osoba muškog u odnosu na osobe ženskog pola pitanje je na koje i dalje nema definitivnog odgovora. Cilj. Ispitati postojanje polnih razlika u izraženosti simptoma povezanih sa traumatskim iskustvima (ponovno proživljavanje traume, izbegavanje stimulusa koji podsećaju na traumu, negativna kognicija i raspoloženje, povišena razdražljivost) prema DSM-V, kao i prema intenzitetu negativnih emocionalnih stanja (depresija, anksioznost, stres). Materijali i metode. Četrdeset zdravih, odraslih dobrovoljaca (25 žena i 15 muškaraca) ispitani su upotrebom tri instrumenta procene: Upitnikom o životnim događajima za DSM-V (LEC-5), PTSP upitnikom za DSM-V (PCL-5), kao i Skalom depresivnosti, anksioznosti i stresa (DASS). Rezultati. Najveći broj osoba je identifikovao poplave kao dominantnu životnu traumu (72,5%). Uprkos relativno niskom nivou intenziteta posttraumatskih simptoma (5,02 ± 4,99), osobe ženskog pola su imale izraženije ukupne simptome u vezi sa traumom (p < 0,01), kao i izraženije specifične simptome ponovnog proživljavanja traume (p < 0,01). Nije pronađena razlika između polova u izraženosti drugih simptoma vezanih za traumu, kao ni u izraženosti simptoma depresivnosti, anksioznosti i stresa. Zaključak. U uzorku opšte populacije, sa supkliničkim nivoima posttraumatskih simptoma, najznačajnija razlika između polova je pronađena u izraženosti simptoma ponovnog proživljavanja traume. Ovaj nalaz je u skladu sa rezultatima dobijenim iz kliničkih uzoraka, a od daljih istraživanja se očekuje da daju odgovore na pitanja da li tretmani fokusirani na traumu mogu da budu prilagođeni polu i do koje mere mogu da spreče razvoj „pune“ kliničke slike posttraumatskog stresnog poremećaja. Ključne reči: posttraumatski stresni poremećaj, trauma, polne razlike, depresija, poplave