INTERVAL BEZ UDALJENIH METASTAZA I UKUPNO PREŽIVLJAVANJE KOD SARKOMA DOJKE: RETROSPEKTIVNA STUDIJA U TERCIJARNOM CENTRU - Buta, Marko; Goran, Merima; Inic, Zorka; Santrac, Nada; Jeftic, Nikola; Raketic, Jovan; Pavlovic, Saska; Savkovic, Nevena; Zegarac, Milan; Stojiljkovic, Dejan; Cvetkovic, Ana; Stojanovic-Rundic, Suzana; et al. (Medicinska istraživanja, 2026)
Pozadina: Sarkomi dojke (SD) predstavljaju retke, agresivne maligne tumore sa ograničenim dokazima o dugoročnim ishodima lečenja. Cilj ove studije bio je da opiše onkološke ishode i ispita kliničkopatološke faktore povezane sa intervalom bez udaljenih metastaza (DMFI) i ukupnim preživljavanjem (OS) kod pacijenata lečenih sa kurativnom namerom.Metode: Retrospektivno su analizirani pacijenti sa primarnim ili sekundarnim sarkomom dojke lečeni u jednom tercijarnom onkološkom centru u periodu od 2013. do 2025. godine. Pacijenti sa metastatskom bolešću u trenutku dijagnoze bili su isključeni. DMFI je definisan kao primarni, a OS kao sekundarni ishod. Preživljavanje je procenjivano Kaplan–Majerovom metodom i upoređivano log-rank testom. Eksplorativne ROC analize korišćene su za deskriptivnu stratifikaciju.Rezultati: Ukupno dvadeset šest pacijenata ispunilo je kriterijume uključenja u studiju. Angiosarkom je bio najčešći histološki podtip, uglavnom kao sekundarni tumor nakon prethodne radioterapije dojke. Medijana DMFI nije dostignuta, pri čemu je 71,5% pacijenata bilo bez udaljenih metastaza nakon tri godine, dok je medijana OS iznosila 31 mesec uz trogodišnje OS od 46,9%. Kraći DMFI bio je povezan sa višim patološkim T stadijumom, većom veličinom tumora, prisustvom tumorske nekroze, mlađim uzrastom i užim resekcionim marginama. Ukupno preživljavanje bilo je značajno povezano samo sa širinom resekcionih margina, koje su bile jedina varijabla povezana i sa DMFI i sa OS. Eksplorativne Cox-ove regresione analize nisu bile konkluzivne zbog ograničenog broja događaja.Zaključak: Tumorsko opterećenje, nekroza tumora, i starost bili su povezani sa DMFI, dok je jedino širina hirurških margina bila povezana i sa DMFI i sa OS, naglašavajući značaj adekvatne hirurške resekcije SD.
Keywords: Sarkom dojke; Interval bez udaljenih metastaza; Ukupno preživljavanje; Hirurške margine; Angiosarkom