PREOPERATIVNI KVALITET ŽIVOTA KOD PACIJENATA KOJI SE PODVRGAVAJU ELEKTIVNOJ OPERACIJI ZBOG KOLOREKTALNOG KARCINOMA - Nikolic, Vladimir; Kmezic, Stefan; Antic, Andrija; Knezevic, Djordje; Markovic-Denic, Ljiljana (Medicinska istraživanja, 2026)
Uvod/Cilj rada: Kvalitet života povezan sa zdravljem (health-related quality of life, HRQoL) predstavlja važan višedimenzionalni koncept usmeren ka pacijentu kod kolorektalnog karcinoma (KRK). Međutim, podaci o preoperativnom HRQoL u hirurškim kohortama iz jugoistočne Evrope su ograničeni. Cilj rada bio je da se opiše preoperativni HRQoL kod pacijenata sa KRK koji se podvrgavaju elektivnom hirurškom lečenju, uporedi HRQoL između karcinoma kolona i rektuma i ispitaju sociodemografski i klinički faktori povezani sa preoperativnim HRQoL.Metode: Preoperativni HRQoL procenjen je pomoću upitnika Functional Assessment of Cancer Therapy–Colorectal (FACT-C) i Cleveland Clinic Colorectal Cancer Quality of Life Questionnaire (CCF-CaQL). Sociodemografski i klinički podaci prikupljeni su strukturisanim upitnikom i uvidom u medicinsku dokumentaciju. Poređenja su vršena prema lokalizaciji tumora, a faktori povezani sa ukupnim FACT-C skorom analizirani su univarijantnom i multivarijantnom linearnom regresijom.Rezultati: Srednja vrednost ukupnog CCF-CaQL skora iznosila je 92,3±20,4, a ukupnog FACT-C skora 98,8±18,2. Nisu utvrđene statistički značajne razlike u HRQoL između pacijenata sa karcinomom kolona i rektuma ni u jednoj domeni oba upitnika (sve p>0,05). U multivarijantnoj analizi, viši ASA skor bio je nezavisno povezan sa nižim ukupnim FACT-C skorom (B=-5,05; 95% CI -9,70 do -0,40; p=0,033).Zaključak: Preoperativni HRQoL kod pacijenata koji se podvrgavaju elektivnoj operaciji zbog KRK bio je umeren i nije se značajno razlikovao prema lokalizaciji tumora. Viši ASA skor bio je nezavisno povezan sa lošijim preoperativnim HRQoL.
Keywords: kolorektalni karcinom; kvalitet života; FACT-C; CCF-CaQL; preoperativna procena