PSIHODERMATOLOGIJA – FOKUS NA PSIHIJATRIJSKE ISHODE TERMIČKIH POVREDA KOŽE - Simic, Marko; Velickovic, Uros (Medicinski časopis, 2025)
Psihodermatologija predstavlja disciplinu koja se bavi ispitivanjem složene interakcije između centralnog nervnog sistema i kože, koja omogućava brojne potvrde za bidirekcionu povezanost između patoloških promena koje afektiraju kožu i nervni sistem. Psihodermatološki poremećaji se mogu klasifikovati u tri osnovne grupe: psihofiziološki poremećaji, psihijatrijski poremećaji sa dermatološkim simptomima i dermatološki poremećaji sa psihijatrijskim simptomima, dok se ostali oblici koji se pojavljuju u kliničkoj praksi klasifikuju kao mešoviti. Termičke povrede kože se ubrajuju u kategoriju dermatitis artefacta. Potvrđeno je da opekotine ne afektiraju samo somatsku komponentu zdravlja, već da imaju značajan uticaj na mentalno zdravlje pacijenata i ukupni kvalitet života. Za teške termičke povrede kože se pokazalo da izazivaju značajan sistemski odgovor koji je konačno udružen sa vidljivim uticajem na mentalno zdravlje. Glavne grupe markera koji pokazuju zajednički tip odgovora koji povezuje događaj u koži (tipičan za termičku povredu) i mentalni ishod povezan sa opekotinama su markeri oksidativnog stresa i inflamacije, neurotransmiteri i elementi neurotrofinskog sistema. Cilj ovog pregleda literature je bio objedinjavanje pojedinih specifičnih kliničkih pojava psihijatrijskih/dermatoloških poremećaja koji imaju iste patofiziološke mehanizme u osnovi, naročito u ređe ispitivanom smeru (“od kože prema mozgu ”) – psihijatrijski ishodi termičkih povreda kože.