Dispečerom vođena resuscitacija – EuReCa_Srbija 2014-2019 - Lazić, Aleksandra; Milić, Saša; Fiser, Zoran (Journal Resuscitatio Balcanica, 2020)
Uvod: Uloga dispečera i dispečerom vođene reanimacije u postizanju povratka spontane cirkulacije je hvaljena ali i osporavana, postoje kontradiktornosti u odnosu na ulogu dispečera i uticaj na ishod primene mera resuscitacije kada spasioca vodi dispecer. Cilj: Utvrditi uticaj uloge dispečera i dispečerom vođene resuscitacije u zbrinjavanju vanbolničkog srčanog zastoja prema podacima prikupljenim studijom EuReCa_Srbija. Metod: Podaci su prikupljeni tokom 2014-2019. programom EuReCa_Srbija, koji je prospektivni observacioni trijal Evropskog Resuscitacionog saveta, registrovan pod brojem NCT02236819. Poedaci su obradjeni statisti;kom obradom uy koris’enje programa SSPP 20. Povezanost između prisustva svedoka sa započinjanjem reanimacije, i ROSC-om je određena pomoću Binarne logističke regresije. Statistička značajnost je određena na nivou p < 0.05. Rezultati: Prikupljeni podaci su posmatrani u 40/179 opština u Srbiji, na 48,7% populacije. U posmatranom periodu 6312 VBSZ je registrovano. Svedok je bio prisutan u 3655/6312 (57,91%) pacijenata. Svedok je pružio CPR kod 365/3655 (10,0%) eureca događaja, dispečerom vođena KPR je izvedena kod 197/365(53,9%) slučajeva. Izračunata šansa postizanja povratka spontane cirkulacije (ROSC) je 1,2 puta veća kada dispečer vodi CPR, u porećenju kada svedok izvodi KPR bez asistencije dispečera (OR = 1,128; 95%CI = 0,685–1,913). Zaključak: U posmatranim podacima u registra EuReCa Srbija rezultati pokazuju da je ishod poboljšan, ali nije utvrđena statistički značajna razlika – uticaj dispečerom vodjene resuscitacije na pojavu povratka spontane cirkulacije, kada dispečer vodi CPR poredeći sa ROSC-om kada svedok sam radi. U Srbiji ne postoji specifičan program obuke medicinskih dispečera i ovu činjenicu treba razmotriti u cilju daljih istraživanja.