PROCENA TEHNIČKIH I EKONOMSKIH ASPEKATA ZAMENE MHANIČKOG TRANSPORTA PNEUMATSKIM - Oluški, Nikola; Bukurov, Maša; Živkov, Andreja; Popović, Petar; Vukić, Marko (Journal on Processing and Energy in Agriculture, 2024)
Ovaj rad istražuje isplativost pneumatskog transporta pšenice u odnosu na mehanički transport na poljoprivrednom dobru. Poređenje je napravljeno s postojećim mehaničkim transporterom na poljoprivrednom gazdinstvu „Aleksić” u Novom Slankamenu. Kao najpogodniji za potrebe transporta pšenice, odabran je leteći pneumatski transport. Eksperimentalno određivanje kapaciteta postojećeg mehaničkog transportera zapreminskom metodom poslužilo je kao osnova za proračun pneumatskog transporta. Maseni protok pšenice od 4,8 kg/s korišćen je kao polazni podatak. Cilj proračuna bio je utvrditi snagu elektromotora potrebnog za pogon duvaljke, zahtevajući izračunavanje pada pritiska u cevovodu. Nakon proračuna, rezultati su pokazali pad pritiska u cevovodu od 4230 Pa i snagu elektromotora duvaljke od 2,12 kW. Analizirani su rezultati, a usvojena je potrebna oprema za zamenu mehaničkog transportera pneumatskim. Početna investicija za novo postrojenje iznosi 97425 dinara na osnovu odabrane opreme i aktuelnih cena na tržištu. Analiza isplativosti primene pneumatskog transporta pokazuje teorijsku isplativost na nivou poljoprivrednog gazdinstva. Međutim, ekonomska analiza otkriva manje povoljne zaključke. Rok otplate dostiže 10500 radnih sati ili 436 radnih dana, što je uzrokovano sezonskom potrebom za transportom. Takođe, analiza po učinku sugerira potrebu preko 6000 prikolica za otplatu investicije. Važno je napomenuti da je analiza fokusirana samo na transport pšenice, bez uzimanja u obzir mogućnosti uslužnog rada ili najmodernijih rešenja za pneumatski transport. Ovi rezultati ističu potrebu za daljim istraživanjem kako bi se doneli relevantniji zaključci o isplativosti pneumatskog transporta.
Keywords: pneumatski transport; transport žitarica; ekonomska analiza