ODREĐIVANJE ČVRSTOĆE KOKOŠIJIH JAJA METODOM PROBIJANJA LJUSKE - Koprivica, Ranko; Veljkovic, Biljana (Journal on Processing and Energy in Agriculture, 2021)
U procesu proizvodnje i distribucije jaja zbog lošeg kvaliteta ljuske, svakodnevno se polomi 6-10% od ukupnog broja proizvedenih jaja, što je značajan ekonomski gubitak. Cilj ovog rada je bio projektovanje i primena merno akvizacionog uređaja za utvrđivanje graničnih vrednosti čvrstoće ljuske jaja korišćenjem direktne metode probijanja ljuske. U postavljenom eksperimentu su korišćena jaja "M" klase proizvedena na farmi kokoši nosilja u okolini Čačka. U istraživanjima su određene osnovne spoljašnje fizičke osobine kvaliteta kokošijih jaja: dužina, širina, indeks oblika i masa jaja. Pored toga, utvrđene su i osobine ljuske: masa, udeo, debljina i sila probijanja. U ovom istraživanju, prosečna dužina jaja je bila 58,05 mm, širina 45,46 mm, a indeks oblika 78,25. Od prosečne mase jaja (65,89 g), udeo ljuske je iznosio 12,76% (8,44 g). Prosečna debljina ljuske sa opnom je bila 0,48 mm, sa koeficijentom varijacije 4,69%. Rezultati istraživanja pokazuju da su ispitivana jaja imala ujednačenu čvrstoću, prosečna vrednost minimalne sile probijanja ljuske iznosila je 26,34 N, sa koeficijentom varijacije 0,95%. Prednost metode probijanja u odnosu na metod pritiska je u tome što je vrlo precizna i daje konkretne podatke o vrednostima čvrstoće, odnosno sile probijanja, a da pri tome ne dolazi do razbijanja jaja. Na istom uzorku, testiranja se mogu ponoviti više puta na bilo kom mestu ljuske jaja. Rezultati ovih istraživanja mogu dati značajne podatke za konstrukciju kaveza, projektovanje opreme za prikupljanje i pakovanje jaja, dizajniranje ambalaže za jaja, važni su pri selekciji novih linija i hibrida kokoši koje imaju veću otpornost ljuske na lomljenje.