UTICAJ POREKLA I KRUPNOĆE SADNOG MATERIJALA KROMPIRA NA MORFOLOŠKE OSOBINE SEMENSKE KRTOLE - Poštić, Dobrivoj; Štrbanović, Ratibor; Broćić, Zoran; Popović, Tatjana; Marković, Sanja; Jelušić, Aleksandra; Stanisavljević, Rade (Journal on Processing and Energy in Agriculture, 2021)
Cilj istraživanja bio je da se utvrdi uticaj porekla i krupnoće sadnog materijala krompira na morfološke osobine semenske krtole. Objekat ispitivanja bile su tri sorte krompira: dve srednje rane (Aladin i Njutn) i srednje kasna (Dezire). Sadni materijala dobijen je paralelnom proizvodnjom semenskog krompira sproveden je tokom 2016. godine u dva lokaliteta različite nadmorske visine: Guča 350 m i Sjenica-Pešter 1300 m. Ogled je izveden 2017. godine u fitotronu kao trofaktorijalni ogled u 4 ponavljanja. Uzoraci od po 40 krtola tri semenske frakcije (40 ± 5g), (60 ± 5g) i (80 ± 5g) sve tri sorte sa oba lokaliteta naklijavane su standardnom evropskom metodom. Poreklo i krupnoća sadnog materijal su vrlo značajno (р<0,01) uticali na ispoljavanje svih ispitivanih morfoloških osobina semenske krtole krompira. Značajan uticaj (р<0,01) genotipa (faktor G) na ispoljavanje značajnih razlika zabeležen je kod broja klica i dužini klice po krtoli. Vrednosti ispitivanih morfoloških osobina krtole rastu sa porastom krupnoće sadnog materijala. Semenske krtole poreklom sa (350 m a.s.l.) formirale su veoma značajno veći (р<0,01) broj klica po krtoli 0,59 ili 7,33%, više u poređenju sa krtolama poreklom sa 1300 m nv. Veći broj klica po krtoli preklom sa niže nadmorske visine ima za rezultat formiranje većeg broja stabala po biljci krompira, тј. odgovara proizvodnji većeg broja krtola srednje veličine (semenska proizvodnja). Veći prečnik klica i veća dužina klice po krtoli poreklom sa viših nadmorskih visina, formira će manji broj stabala po biljci treba koristiti u kraćoj sezonskoj proizvodnji (mladi krompir) ili merkantilnoj proizvodnji (manji broj krupnih krtola).