Značaj određivanja serumskog amiloida A i drugih reaktanata akutne faze kod ambulantnih pacijenata sa COVID-19: Serumski amiloid A kod ambulantnih pacijenata sa COVID-19 - Jegorović, Boris; Nikolić, Aleksandra; Milinković, Neda; Ignjatović, Svetlana; Šipetić Grujičić, Sandra (Journal of Medical Biochemistry, 2023)
Uvod: Tok koronavirusne bolesti 2019 (COVID-19) je nepredvidiv, zbog čega su neophodni dobri alati za procenu težine ove infekcije. Svrha ovog istraživanja je procena značaja određivanja serumskog amiloida A (SAA) i drugih reaktanata akutne faze (RAF) kod ambulantnih pacijenata sa COVID-19, kao i identifikacija veze između ovih markera i ishoda bolesti.Metode: Od avgusta do novembra 2020. godine, u studju su uključeni pacijenti koji su pregledani u Prijemnoj ambulanti Klinike za nfektivne i tropske bolesti (Beograd, Srbija), sa potvrđenim COVID-19. Pacijenti su bili klasifikovani u grupe blage, umerene i teške bolesti na osnovu kriterijuma Svetske zdravstvene organizacije. Određivane su vrednosti SAA, C-reaktivnog proteina (CRP), interleukina-6 (IL-6), prokalcitonina (PCT), feritina, fibrinogena, D-dimera, albumina i transferina. Medijane vrednosti RAF su poređene između grupa težine bolesti, bolesnika koji su bili hospitalizovani i onih koji nisu, kao i preživelih i preminulih. Korišćena je analiza Receiver operator characteristic (ROC) krive i Area-under-curve (AUC) za analizu klasifikacionih karakteristika pojedinačnih RAF za težinu bolesti, hospitalizaciju i preživljavanje.Rezultati: Viši nivoi SAA, CRP, IL-6, PCT i niži nivoi transferrina i albumina su uočeni kod osoba sa teškim oblikom bolesti, hospitalizovanih pacijenata i preminulih. Na osnovu analize ROC krive, AUC za SAA je pokazao zadovoljavajuće klasifikacione performanse za težinu bolesti (0.794) i smrtni ishod (0.732) i dobre performanse za hospitalizaciju (0.853).Zaključak: SAA je vredan marker u svakodnevnoj praksi za procenu težine i prognoze COVID-19 kod ambulantnih pacijenata.
Keywords: serum amiloid A; SAA; COVID-19; SARS-CoV-2; ambulantno lečenje; reaktanti akutne faze