Uloga nepravilnosti koagulacije u holangiokarcinomu: pregledni rad - Hamid, Hafsa; Coric, Sladjana; Rafaqat, Saira; Gluscevic, Sanja; Mercantepe, Filiz; Klisic, Aleksandra (Journal of Medical Biochemistry, 2025)
Holangiokarcinom (HKA) je malignitet koji potiče iz bilijarnog epitela, a javlja se intrahepatično ili ekstrahepatično. Karakteriše ga kasna dijagnoza i loša prognoza. Veruje se da D-dimer, biomarker koji ukazuje na aktivaciju koagulacije i fibrinolize, igra značajnu ulogu u progresiji karcinoma, pri čemu povišeni nivoi u plazmi pozitivno koreliraju sa metastatskom bolešću i uznapredovalim stadijumima bolesti. Kod intrahepatičnog HKA, fibrinogen je identifikovan kao nezavisni prognostički faktor, povezan sa nepovoljnim ishodima i odražava sistemske inflamatorne odgovore. Povećana ekspresija aktivatora plazminogena urokinaznog tipa povezana je sa limfnom invazijom i metastatskim širenjem kod pacijenata sa HKA. Pored toga, preoperativno povećanje protrombinskog vremena može predvideti smanjenu stopu preživljavanja za osobe koje se podvrgavaju potencijalno kurativnim hirurškim intervencijama. P-selektin, koji pretežno interaguje sa leukocitnim ligandima, ima potencijal da podstakne tumorogenezu i olakša metastatsku diseminaciju karcinoma koji proizvode mucin. Štaviše, produženo aktivirano parcijalno tromboplastinsko vreme može pružiti vredne uvide u obim parenhimskog učešća u HKA. Ovaj pregledni rad ima za cilj da razjasni ulogu abnormalnosti koagulacije u patofiziologiji holangiokarcinoma.