Uticaj različitih uslova skladištenja uzoraka i njihove mikrobiološke kontaminacije na koncentracije rutinskih biohemijskih parametara - Gojković, Tamara; Vladimirov, Sandra; Antonić, Tamara; Bogavac-Stanojević, Nataša; Novović, Katarina; Spasojević-Kalimanovska, Vesna; Filipić, Brankica (Journal of Medical Biochemistry, 2023)
Uvod: Preanalitička (PA) faza je složen proces koji čine: prikupljanje, rukovanje, transport i skladištenje uzoraka, te predstavlja najznačajniji izvor laboratorijskih grešaka. Cilj ovog istraživanja bio je da se ispita kako različiti antikoagulansi, uslovi skladištenja i ciklusi zamrzavanja-odmrzavanja (FTC) utiču na koncentracije osnovnih biohemijskih parametara. Pored toga, ispitivano je prisustvo i efekat mikrobiološke kontaminacije uzoraka tokom rutinskog laboratorijskog rada. Metode: Dva pool-a plazme (EDTA i natrijum-fluorid/kalijum oksalat (NaF)) su skladištena na +4C˚/-20˚C. Koncentracije ukupnog holesterola (TC), glukoze, triglicerida (TG), uree, ukupnih proteina (TP) i albumina određene su rutinskim metodama na Ilab 300+ analizatoru. Mikrobiološka kontaminacija uzoraka je potvrđena 16S rRNA sekvencioniranjem. Eksperiment je sproveden tokom 5 uzastopnih dana: 1.dan – svež uzorak, 2.dan–1.FTC, 3.dan–2.FTC, 4.dan–3.FTC, 5.dan–4.FTC. Završnu tačku eksperimenta predstavljala je pojava bakterija u dva uzastopna uzorka. Rezultati: Tokom 4 FTC koncentracije uree u plazmi se nisu značajno razlikovale. Koncentracija glukoze je bila stabilna u EDTA+4˚C i NaF-20˚C do 3.FTC (P=0.008, P=0.042, redom). Promene u koncentraciji proteina ispoljile su cik-cak obrazac. Koncentracije TG su se značajno promenile u uzorku EDTA-20˚C nakon 1. i 4. FTC-a (P=0.022, P=0.010, redom). U uzorcima NaF plazme nije došlo do bakterijske kontaminacije tokom 4 FTC. Zaključci: Koncentracije uree i glukoze su bile stabilne tokom trajanja eksperimenta. Promene u koncentracijama lipida i proteina nakon FTC prate složene obrasce. Rast bakterija nije primećen u uzorcima NaF plazme, te upotreba ovog antikoagulansa može biti opravdana u analitičkim procedurama podložnim uticaju mikrobiološke kontaminacije.