Sažetak
Pozadina: Digitalna transformacija zdravstvene zaštite koju karakterišu pojava digitalnih biomarkera i medicinskih algoritama, obećava redefinisanje zdravstvenog sistema. Međutim, uspešna implementacija zavisi od prihvatanja, spremnosti i ekonomske procene ključnih zainteresovanih strana kao što su biohemičari i kliničari. Ova studija pruža prvu analizu stavova, praksi, znanja i ekonomske procene u vezi sa digitalnom zdravstvenom dijagnostikom sa posebnim fokusom na dve podgrupe - biohemičare (medicinske/kliničke) i kliničare (patolozi/gastroenterolozi) kao predvodnicima digitalne implementacije.
Metode: Sprovedeno je opsežno istraživanje sa kohortom od 105 zdravstvena radnika iz 53 istaknutih zdravstvenih ustanova. Studija je koristila kreirani strukturirani instrument za procenu digitalnih kompetencija, percipiranih koristi i potencijalnih rizika. Metoda kontingentne procene je korišćena za utvrđivanje spremnosti za plaćanje digitalnih medicinskih rešenja.
Rezultati: Kohorta je pokazala visok nivo digitalne pismenosti (4.6 od mogućih 5). Biohemičari, čiji je rad utemeljen na analitičkoj validaciji, izrazili su veći oprez u pogledu kliničke relevantnosti i privatnosti podataka. Nasuprot tome, kliničari, vođeni potrebom za podrškom u dijagnostičkim odlukama, pokazali su oprez prema finansijskim temama. Analiza je izračunala optimalnu cenu od 65.9 ± 75.56 evra (95% interval poverenja: 41.2 – 90.6 evra). Nema značajne razlike između podgrupa (p = 0,89). Dok više od 75% učesnika veruje da će digitalni biomarkeri doneti sistemske finansijske uštede, 74% učesnika nije upoznato sa postojećim regulatornim okvirima.
Zaključci: Srpska zdravstvena zajednica poseduje snažnu digitalnu osnovu. Biohemičari digitalna medicinska rešenja vide kao analitičke alate koji zahtevaju validaciju, dok ih kliničari vide kao rešenja za dijagnostičku dvosmislenost. Osnivanje nacionalne radne grupe za „Digitalnu dijagnostiku“ radi razvoja njihovih smernica i razvoja šifri za nadoknadu troškova od strane fonda je može biti od velikog značaja.
Ključne reči
Medicinski algoritmi
Spremnost za plaćanje
Digitalno zdravlje
The published articles will be distributed under the Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY). It is allowed to copy and redistribute the material in any medium or format, and remix, transform, and build upon it for any purpose, even commercially, as long as appropriate credit is given to the original author(s), a link to the license is provided and it is indicated if changes were made. Users are required to provide full bibliographic description of the original publication (authors, article title, journal title, volume, issue, pages), as well as its DOI code. In electronic publishing, users are also required to link the content with both the original article published in Journal of Medical Biochemistry and the licence used.
Authors are able to enter into separate, additional contractual arrangements for the non-exclusive distribution of the journal's published version of the work (e.g., post it to an institutional repository or publish it in a book), with an acknowledgement of its initial publication in this journal.