Horizontalna i vertikalna distribucija korenovog sistema leske - Oparnica, Čedo; Radivojević, Dragan; Milićević, Magdalena; Tešić, Nemanja (Journal of Agricultural Sciences (Belgrade), 2026)
Primena agrotehničkih i pomotehničkih mera u savremenoj voćarskoj proizvodnji zavisi od detaljnog poznavanja morfoloških karakteristika nadzemnih i podzemnih organa sorti leske. Cilj ovog istraživanja bio je utvrđivanje horizontalne i vertikalne distribucije korenovog sistema kod petogodišnjih žbunova sorti leske Tonda di Giffoni i Tonda Gentile Romana. Istraživanje je sprovedeno u zasadu leske u Velikoj Krsni (Mladenovac, Srbija) tokom 2019. godine. Rezultati su pokazali značajne razlike u dužini korena u zavisnosti od udaljenosti od stabla i dubine zemljišta kod obe sorte. Kod sorte Tonda di Giffoni, najveća dužina korena utvrđena je na dubini 10–20 cm i iznosila je 1.914 cm (41%) na udaljenosti od 200 cm od stabla, dok je na 50–100 cm iznosila 861 cm (45%). Dužina korena se smanjivala sa povećanjem udaljenosti i dubine, dok se prečnik korena povećavao sa dubinom, a smanjivao sa udaljenošću od stabla. Ukupna dužina korenovog sistema kod ove sorte iznosila je 4.672 cm. Kod sorte Tonda Gentile Romana, ukupna dužina korenovog sistema bila je veća i iznosila je 7.212 cm. Najveća dužina korena takođe je utvrđena na dubini 10–20 cm, gde je iznosila 3.279 cm (45%), dok je na 50–100 cm iznosila 1.470 cm (45%). Prečnik korena se povećavao sa dubinom (2,35–18,5 mm), dok se broj korenova smanjivao. Rezultati ukazuju na to da je raspored korenovog sistema u velikoj meri zavisan od sorte.
Keywords: leska; korenov sistem; horizontalna i vertikalna distribucija