Intelektualni kapital i organizaciona efektivnost: PLS-SEM pristup - Zlatkovic, Мatea (Industrija, 2018)
Intelektualni kapital ili neopipljiva imovina, kao oblik vrijednog ekonomskog resursa, sve više postaje ključni pokretač ekonomskih performansi i konkuretnosti organizacija. Svrha ovog rada je da istraži tri dimenzije intelektualnog kapitala kao što su ljudski kapital, strukturni kapital i relacioni kapital, i njihovu međuzavisnost i da ispita njihove direktne i ukupne efekte na organizacionu efektivnost posmatranu prema pristupu konkurentskih vrijednosti. Predloženi istraživački model se ispituje u slučaju proizvodnih i uslužnih organizacija u Republici Srpskoj, Bosni i Hercegovini, kako bi se ustanovile sličnosti i razlike između ove dvije vrste organizacija. Istraživanje je vršeno primjenom psihometrijski validiranih upitnika a radi mjerenja intelektualnog kapitala i organizacione efektivnosti. Kako bi se testirali pretpostavljeni odnosi korišćeno je modeliranje strukturnih jednačina metodom parcijalnih najmanjih kvadrata (PLS-SEM). Osnovni rezultati istraživanja podrazumjievaju da su: međusobni uticaji dimenzija intelektualnog kapitala i njihovi direktni uticaji na određene modele organizacione efektivnosti značajni za obje vrste organizacija dok kod uslužnih organizacija postoji beznačajan uticaj ljudskog kapitala na strukturni kapital, i, u konačnici, analiza ukupnih uticaja pokazuje da pozitivna međuzavisnost dimenzija intelektualnog kapitala povećava ukupni uticaj intelektualnog kapitala na organizacionu efektivnost. Krajnji definisani strukturni modeli daju robusno objašnjenje varijacije organizacione efektivnosti u posmatranom kontekstu.
Keywords: Partial Least Squares Structural Equation Modeling||; ||Modeliranje strukturnih jednačina metodom parcijalnih najmanjih kvadrata; Relational Capital||; ||Relacioni kapital; Structural Capital||; ||Strukturni kapital; Human Capital||; ||Ljudski kapital; Competing Values Approach||; ||Pristup konkurentskih vrednosti; Intellectual Capital||; ||Intelektualni kapital; Organizational Effectiveness||; ||Organizaciona efektivnost