Sažetak
U ovom radu analiziramo rezultate istraživanja prakse upravljanja rizicima u privrednim društvima, naročito u svetlu korišćenja derivata u velikim srpskim nefinansijskim kompanijama. Glavni cilj ovog rada je da istraži da li kompanije u Srbiji koriste derivate u svrhe upravljanja rizicima i u kojoj meri, da ispita glavne razloge zašto srpske kompanije koriste derivatne instrumente, i da predloži moguća unapređenja njihove prakse upravljanja finansijskim rizicima. Pored toga, ispitivali smo ključne razloge zašto su finansijski derivati veoma korisni za srpske kompanije za zaštitu od finansijskih rizika. Takođe, u radu je dat komparativan pregled upotrebe derivata između srpskih kompanija i kompanija u Hrvatskoj i Sloveniji, kako bi se ispitalo da li kompanije u Srbiji koriste derivate u svrhe upravljanja rizicima u istoj meri kao i hrvatske i slovenačke kompanije. Rad sadrži nalaze i pruža dokaze da su devizni kurs i referentne kamatne stope (kao što su jednonedeljna–dvonedljna repo kamatna stopa, Beonia i Belibor) izrazito volatilni, što otvara široke mogućnosti za upotrebu finansijskih derivata, s obzirom na to da ti finansijski parametri utvrđuju cenu kreditnog aranžmana za kompanije i kvalitet uvoznih i izvoznih novčanih tokova.
Ključne reči
||Srpski
Risk management||
||Upravljenje rizika
Risk||
||Rizik
Management||
||Menadžment
Financial derivative||
||Finansijski derivat
Corporation||
||Korporacija
Reference
Alkeback, P., and N. Hagelin (1999). Derivative Usage by Nonfinancial Firms in Sweden with an International Comparison. Journal of International Financial Management and Accounting 10(2), pp. 105-121.
Allen, F. and A. M. Santomero (1998). The Theory of Financial Intermediation, Journal of Banking & Finance, 21(11), pp. 1461-1485.
Bank for International Settlements (2016), Triennial Central Bank Survey, Foreign Exchange turnover in April, Basel: BIS
Bartram, S. M. (2000). Corporate Risk Management as a Lever for Shareholder Value Creation, Financial-Markets, Institutions and Instruments, 9(5), pp. 279-324.
Berkman, H., M.E. Bradbury, and S. Magan (1997). An International Comparison of Derivatives Use, Financial Management, 26(4), pp. 69-73.
Bodnar, G. M. and G. Gebhardt (1998). Derivative Usage in Risk Management by U.S. and German Nonfinancial Firms: A Comparative Study, Working paper 6705, Cambridge, MA: National Bureau of Economics Research.
Bodnar, G. M., A. Jong and V. Macrae (2003). The Impact of Institutional Differences on Derivatives Usage: A Comparative Study of US and Dutch Firms, European Financial Management, 9(3), pp. 271-297.
Bodnar, G.M., G.S. Hayt, R.C. Marston and C.W. Smithson (1995). Wharton Survey of Derivatives Usage by US Non-Financial Firms, Financial Management, 24(2), pp. 104-114.
Bodnar, G.M., G.S. Hayt and R.C. Marston (1996). 1995 Wharton Survey of Derivatives Usage by US Non-Financial Firms, Financial Management, 25(4), pp. 113-133.
Bodnar, G.M., G.S. Hayt and R.C. Marston (1998). 1998 Wharton Survey of Derivatives Usage by US Non-Financial Firms, Financial Management, 27(4), pp. 70-91.
Culp, C. (1994). Structured Debt and Corporate Risk Management, Journal of Applied Corporate Finance, 7(3), pp. 73-84.
Downie, McMillan and Nosla (1996). The University of Waterloo Survey of Canadian Derivatives Use and Hedging Activities, in: C. Smithson (Ed.) Managing Financial Risk, New York: CIBC-Wood Grundy, pp. 214-233.
Grant, K., and A.P. Marshall (1997). Large UK Companies and Derivatives, European Financial Management, 3(2), pp.191-208.
Kobilarev, M. (2014). Hedging as a Risk Management Approach in a Transitional Country: The case of Serbia, PhD Thesis, Glasgow Caledonian University, Glasgow.
Kozarević, E., I. Kestović, M. Kokorovic-Jukan and B. Čivić (2012). The Usage of Derivatives in Financial Risk Management by Companies in Bosnia and Hercegovina, Economic Review – Journal of Economics and Business, 10(2), pp. 59-72
Loderer, C. and K. Pichler (2000). Firms, Do You Know Your Currency Risk Exposure? Survey Results, Journal of Empirical Finance, 7(3-4), pp. 317-344.
Sheedy, E. (2002). Corporate Use of Derivatives in Hong Kong and Singapore: A Survey. Working Paper, Sydney: Macquarie University.
Miloš Sprčić, D. (2007). The Derivatives as Financial Risk Management Instruments: The Case of Croatian and Slovenian Non-financial Companies, Financial Theory and Practice, 31(4), pp. 395-420.
Tufano, P. (1996). Who Manages Risk? An Empirical Examination of Risk Management Practices in the Gold Mining Industry, Journal of Finance, 51(4), pp. 1097-1137.
Živanović, B., A. Cvejić and M. Kosanović (2000). Perspectives of managing corporate currency exposure using forward products in the Serbian commercial banking industry, published in the Conference Proceedings: New Economic Policy Reforms, Belgrade Banking Academy - Faculty for Banking, Insurance and Finance, pp. 298 – 316.
Živanović, B., U. Vukoje and M. Kovačević (2011). Misconduct of The Key Policy Rate: The Case of Serbia published in the Serbian and European Union: Economic lessons From the New Mamber States, Chapter 10, pp. 147-163, Institute of Economic Sciences: Belgrade.