Učestalost prisile u različitim modelima mentalnog zdravlja: Iskustva iz RECOVER-E projekta u Crnoj Gori - Đedović, Jovo M; Đurišić, Tatijana; Tomčuk, Aleksandar; Miladinović, Danijela; Vlahović, Sandra; Mačić, Aleksandar; Roganović, Vasko; Wijnen, Ben (Engrami, 2022)
U 2018. godini pokrenute su projektne aktivnosti RECOVER-E u Crnoj Gori, u okviru programa HORIZON 2020. Nakon detaljne analize situacije i okolnosti liječenja pacijenata sa teškim mentalnim oboljenjima, formiran je Tim za mentalno zdravlje u zajednici (CMHT) u okviru Specijalne bolnice za psihijatriju Kotor. Ovaj tim je bio zadužen za vođenje tretmana grupe korisnika sa teškim mentalnim bolestima, na osnovu principa „Fleksibilnog asertivnog tretmana u zajednici (FACT – holandski model). Osnovni cilj ovog istraživanja bio je da se utvrdi da li postoje značajne razlike u primjeni mjera prisile tokom bolničkih readmisija u grupi pacijenata liječenih u CMHT, u odnosu na uobičajenu zaštitu mentalnog zdravlja u Crnoj Gori. Materijali i metode: Formiran je uzorak od 202 korisnika usluga mentalnog zdravlja iz Kotora i okolnih opština. Pacijenti su randomizovani u dvije grupe slične veličine – interventnu, čiji tretman je vodio multidisciplinarni CMHT, i kontrolnu grupu u kojoj je nastavljeno uobičajeno liječenje. Za procenu i praćenje učestalosti primjene mjera prisile korišćena je bolnička dokumentacija. Nakon završetka studije korišćen je Upitnik o iskustvu prijema Mekartura (McArthur) da se istraži individualni nivo percipirane prisile tokom ponovnih prijema u bolnicu. Rezultati: Pacijenti u interventnoj grupi imali su statistički značajno manje prisilnih intervencija (kao što su mehaničko sputavanje i prisilno davanje lijekova) tokom studije. Nije bilo drugih značajnih razlika između dvije grupe u pogledu ukupnog broja readmisija i dužine bolničkog liječenja. Zaključak: Ova studija je pokazala da CMHT tretman može da smanji neke od prisilnih mjera tokom liječenja teških mentalnih bolesti, što dovodi do doživljaja kvalitetnije zdravstvene njege i veće terapijske adherencije. Ključne reči: FACT, CMHT, mentalno, bolest, ponovni prijem